17.9.14

ΤΟ ΛΙΔΟΡΙΚΙΩΤΙΚΟ “ ΜΟΙΡΟΛΟΪ “

Απ’ τις  συγκλονιστικότερες  στιγμές  της  εκδήλωσης του  “ ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ “ αγαπημένοι  μας  φίλοι ήταν όταν η  μεγάλη  κυρία  του  Δημοτικού  μας  τραγουδιού , η  αξεπέραστη  Ελένη  Λιάπη – Αναδιώτη , που  το  1947 έκανε  το  Λιδορίκι  πασίγνωστο  σ’ ολόκληρο  τον  κόσμο με  την  περίφημη “ ΛΙΔΟΡΙΚΙΩΤΙΣΣΑ “, τραγούδησε  με μοναδικό  τρόπο το γραμμένο  , απ’ τον  Πρόεδρο  του  Ομίλου  μας κ.Καψάλη ,  ειδικά για  την  περίπτωση τραγούδι , το  “ Λιδορικιώτικο   Μοιρολόϊ “ , απολαύστε  το…

ΦΑΡΜΑΚΑ ΜΕ ΣΥΝΤΑΓΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΔΥΣΣΕΙΑ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ

ΑΝΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΤΟΣ «ΘΗΣΑΥΡΟΣ»

 

Διαθέτουμε ως χώρα το 40% των φαρμακευτικών φυτών της Ευρώπης. Και όμως, δεν παράγουμε ούτε εξάγουμε κανένα φυτικό σκεύασμα.

Φάρμακα με συνταγή από την Οδύσσεια του Ομήρου

Η μόνη παραγωγή αφορά αρωματικά φυτά, αλλά γίνεται σε μικρή κλίμακα (0,05% της καλλιεργήσιμης έκτασης). Με 700 ιθαγενή φυτά, η Ελλάδα έχει τεράστιες προοπτικές ανάπτυξης και θα μπορούσε να πρωταγωνιστήσει σε μία αγορά που γνωρίζει μεγάλη αύξηση. Παρά την πλούσια και γνωστή από την εποχή του Ιπποκράτη χλωρίδα, η χώρα μας δεν περιλαμβάνεται καν στον ευρωπαϊκό χάρτη εξαγωγής φαρμακευτικών φυτών με... συνταγή από την Οδύσσεια.

Τα παραπάνω αναφέρθηκαν, μεταξύ άλλων, χθες σε ημερίδα που διοργάνωσαν ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) και το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας, με θέμα «Τα αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά ως μοχλός αέναης ανάπτυξης της χώρας».

Ο πρόεδρος του Οργανισμού, κ. Δημήτρης Λιντζέρης, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη της χώρας θα μπορούσε να στηριχθεί στα συγκριτικά πλεονεκτήματα που διαθέτει, μεταξύ των οποίων και η σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με τους καρπούς της γης.

Φάρμακα με συνταγή από την Οδύσσεια του Ομήρου

Η χώρα μας -είπε- έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την παρασκευή φυτικών εκχυλισμάτων με φυτικές προδιαγραφές, φαρμάκων φυτικής προέλευσης, καλλυντικών και συμπληρωμάτων διατροφής.

Σύμφωνα με τον κ. Λιντζέρη, ο ΕΟΦ στοχεύει στην ενδυνάμωση των ερευνητικών προγραμμάτων και στη διασφάλιση της συνεργασίας δημόσιων και ιδιωτικών φορέων. Στοχεύει, επίσης, να αναδείξει τη χρησιμότητα των προϊόντων αυτών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι ομιλητές της ημερίδας έκαναν λόγο για μία χαμένη επενδυτική ευκαιρία από την πλευρά της Ελλάδας, με δεδομένο ότι τα φαρμακευτικά φυτά έχουν ζήτηση σε αναδυόμενες και μεγάλες αγορές, όπως η Ρωσία, η Κίνα και η Ινδία.

Τον εθνικό μας θησαυρό, όμως, εκμεταλλεύονται τρίτες χώρες. Ανέφεραν χαρακτηριστικά ότι η αστυνομία συνέλαβε πρόσφατα ομάδα Αλβανών στα βουνά της Ηπείρου και κατάσχεσε 4,5 τόνους τσάι του βουνού.

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ τόνισε ότι η Αλβανία είναι η τρίτη ευρωπαϊκή χώρα σε εξαγωγές φαρμακευτικών φυτών, μετά τη Γερμανία και τη Βουλγαρία. Την ίδια ώρα, η χώρα μας, με την πλουσιότερη χλωρίδα φαρμακευτικών φυτών, δεν περιλαμβάνεται στον συγκεκριμένο χάρτη.

Φυτικές θεραπείες
Οι φυτικές θεραπείες είναι επιστημονικά αποδεκτές και σήμερα: Οι εθνικές αρχές της Κόστα Ρίκα συνήψαν συμφωνία με πολυεθνική φαρμακευτική εταιρεία, με σκοπό την εκμετάλλευση του φυτικού της πλούτου. Οι αρμόδιες αρχές της Ινδίας εκδίδουν σε ετήσια βάση δύο τόμους του «Εθνικού Συνταγολογίου», στον δεύτερο τόμο του οποίου γίνεται εκτενής αναφορά στα σκευάσματα του Ιπποκράτη και του Γαληνού. Με βάση τις αναφορές σε αρχαία ελληνικά κείμενα, φαρμακευτική εταιρεία ερευνά την πιθανότητα παρασκευής φαρμάκου κατά της νόσου Αλτσχάιμερ.

Μιλώντας στην ημερίδα, ο αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης κ. Πάρις Κουκουλόπουλος ανέφερε ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη δημιουργία εθνικού καταλόγου αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. Τόνισε, δε, ότι οι δράσεις της νέας αγροτικής πολιτικής αποτελούν «διαβατήριο» για μεγάλη ανάπτυξη του εν λόγω κλάδου.

Ο πρόεδρος του ΕΟΦ εξέφρασε την εκτίμηση ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να αναπτύξει πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή την παραγωγική δραστηριότητα. Εχει την ευκαιρία να αποτελέσει μία από τις βασικές χώρες παραγωγής πρώτης ύλης, καταλαμβάνοντας σημαντικό μερίδιο στην αγορά.

Πολυεθνική
Ερευνες για τα φάρμακα των αρχαίων

Μεγάλη πολυεθνική φαρμακοβιομηχανία έχει χρηματοδοτήσει έρευνες στο κείμενο της Οδύσσειας, με θέμα τον εντοπισμό φυτικών σκευασμάτων, ενώ οι Ινδοί κάνουν πειράματα, προκειμένου να διαπιστώσουν ποια φάρμακα του Ιπποκράτη είναι αξιοποιήσιμα σήμερα.

Στις ραψωδίες του Ομήρου υπάρχουν αναφορές σε ανδροφόρα, δηλαδή δηλητηριώδη βότανα, για οδυνήφατα φάρμακα, δηλαδή παυσίπονα, και λυγρά, δηλαδή επιβλαβή φάρμακα που επιδρούσαν στον ψυχισμό.

Η Κίρκη χρησιμοποιούσε λυγρά φάρμακα, ενώ ο Ερμής φέρεται να έδωσε τον Οδυσσέα μώλυ ως αντίδοτο στα λυγρά. Το μώλυ περιείχε μάλλον είδος κρεμμυδιού, σκόρδου, μανδραγόρα και τουλίπα. Θεωρείται ως αντιχολινεργικό αντίδοτο, το οποίο αντιμετωπίζει δηλητηρίαση από αλκαλοειδή.

Στην Οδύσσεια αναφέρεται, επίσης, το νηπενθές, το οποίο χαρακτηρίζεται ως κατευναστικό και παυσίλυπο. Προκαλούσε, προφανώς, αύξηση της σεροτονίνης.

Οι αρχαίοι Ελληνες, με βάση το πείραμα, την παρατήρηση, με κριτικό πνεύμα και επιστημονική θεώρηση, έθεσαν τη βάση των επιστημών.

Ο Ιπποκράτης
Επί των ημερών του Ιπποκράτη η Ιατρική και η Θεραπευτική παύουν να είναι θεοκρατικές. Απομακρύνονται από τη μαγεία και τη δεισιδαιμονία και αποκτούν υπόσταση ανεξάρτητης επιστήμης. Στο έργο του Ιπποκράτη αριθμούνται 336 φάρμακα.

Οι αρμόδιες αρχές της Ινδίας εκδίδουν σε ετήσια βάση δύο τόμους του «Εθνικού Συνταγολογίου», στον δεύτερο τόμο του οποίου γίνεται εκτενής αναφορά στα σκευάσματα του Ιπποκράτη και του Γαληνού. Με βάση τις αναφορές σε αρχαία ελληνικά κείμενα, φαρμακευτική εταιρεία ερευνά την πιθανότητα παρασκευής φαρμάκου κατά της νόσου Αλτσχάιμερ.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΣ

ΑΠΙΣΤΕΥΤΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ “ ΜΣΥΝΤΑΞΕΩΝ ΑΪΜΟΥ “

ΚΑΤΑΒΑΛΛΟΝΤΑΝ ΣΕ 3.423 «ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΟΥΣ»

 

Συντάξεις ύψους 64,4 εκατ. ευρώ καταβάλλονταν σε 3.423 συνταξιούχους του δημοσίου -μετά θάνατον- αποκάλυψε η διαδικασία της απογραφής των συνταξιούχων του δημοσίου που ολοκλήρωσε το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Απίστευτες περιπτώσεις «μαϊμού» συντάξεων

Πρόκειται για ποσό αχρεωστήτως καταβληθέντων συντάξεων ύψους 64,4 εκατ. ευρώ, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, ο οποίος περιέγραψε τις ενέργειες των αρμοδίων υπηρεσιών για την ανάκτησή του. Από το ποσό αυτό έχουν ανακτηθεί μέχρι σήμερα 42,2 εκατ. ευρώ με τους παρακάτω τρόπους:

  • 27,6 εκατ. ευρώ αναλήφθηκαν από τους λογαριασμούς των συνταξιούχων μέσω του συστήματος ΔΙΑΣ.
  • 14,6 εκατ. ευρώ εν μέρει επιστράφηκαν με διπλότυπο είσπραξης εκ μέρους των συνδικαιούχων των λογαριασμών και εν μέρει καταλογίσθηκαν στις αρμόδιες ΔΟΥ εις βάρος των συνδικαιούχων των λογαριασμών των θανόντων συνταξιούχων ή των κληρονόμων τους.

Για το υπόλοιπο ποσό των 22,2 εκατ. ευρώ η διαδικασία αναζήτησης συνεχίζεται για τους κληρονόμους και τους συνδικαιούχους μέσω των κατά τόπους ΔΟΥ.

Πρόκειται, όπως τόνισε ο κ. Σταϊκούρας, για την πρώτη επί της ουσίας καθολική απογραφή συνταξιούχων του Δημοσίου μετά το 1949 οπότε και διενεργήθηκε η τελευταία. Η διαδικασία αυτή ολοκληρώθηκε ουσιαστικά τον Οκτώβριο του 2012 κατά την οποία 2.798 συνταξιούχοι δεν είχαν απογραφεί. Από τότε ως σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαδικασίες εξακρίβωσης των πραγματικά δικαιούχων και ανάκτησης των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Το μηνιαίο δημοσιονομικό όφελος που προκύπτει από τη διαδικασία της απογραφής ανέρχεται στα 1,3 εκατ. ευρώ.

Όπως ανακοινώθηκε από το έλεγχο των περιπτώσεων των θανόντων συνταξιούχων, διαπιστώθηκαν 358 περιπτώσεις, με αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά άνω των 30.000 ευρώ. Οι περιπτώσεις αυτές έχουν ήδη αποσταλεί στις αρμόδιες εισαγγελικές και αστυνομικές Αρχές λόγω:

  • Μη αναγγελίας θανάτου, η οποία οφείλεται σε ενδεχόμενο δόλο δεδομένου ότι οι αχρεωστήτως καταβληθείσες συντάξεις είχαν αναληφθεί και δεν βρέθηκαν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των θανόντων.
  • Μη εύρεσης των χρημάτων στον τραπεζικό λογαριασμό, γιατί οι εν λόγω λογαριασμοί είχαν συνδεθεί για την εξόφληση λογαριασμών, δανείων και λοιπών οφειλών και δεν κατέστη δυνατόν να αναληφθούν.

Για αυτές τις 358 περιπτώσεις αναζητήθηκε στους τραπεζικούς λογαριασμούς που πιστώνονταν οι συντάξεις το αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό των 26,6 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Εσωτερικών Υποθέσεων της Ελληνικής Αστυνομίας, μετά από έρευνα η οποία διήρκησε πάνω από 12 μήνες, ήδη διαπιστώθηκαν 92 περιπτώσεις με υπόνοια απάτης που τελέστηκε κατά την περίοδο από το 1991 μέχρι και το 2012.

Σημειώνεται ότι έχει σχηματιστεί δικογραφία 1.439 σελίδων, η οποία έχει διαβιβαστεί στους αρμόδιους εισαγγελείς και διενεργείται προκαταρκτική εξέταση. Ενώ, σε άλλες περιπτώσεις, έχει οριστεί δικάσιμος.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καταβολής σύνταξης στην Καρδίτσα για το διάστημα από το 2000 έως τον Ιούλιο του 2012 ύψους 167.189 ευρώ. Ο πραγματικά δικαιούχος συνταξιούχος είχε πεθάνει από τις 10-9-2000.

Το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να αποφευχθούν στο εξής φαινόμενα απάτης κατά του δημοσίου θεσμοθέτησε την ολική απογραφή των συνταξιούχων του δημοσίου κάθε πέντε χρόνια. «Αυτή η πρωτοβουλία, σε συνδυασμό με τη θέσπιση του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης των μεταβολών της προσωπικής κατάστασης του συνταξιούχου, θα εκμηδενίσει τη δυνατότητα είσπραξης για μακρό χρονικό διάστημα από τρίτους ποσών που πιστώθηκαν στον τραπεζικό λογαριασμό θανόντων συνταξιούχων του Δημοσίου, λόγω της δόλιας μη γνωστοποίησης του θανάτου αυτού στις αρμόδιες υπηρεσίες» τόνισε ο κ. Σταϊκούρας.

http://www.ethnos.gr/a

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ‘60

 

Η «Eλξη» είναι το «βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μας» .Εδώ και αρκετά χρόνια , περίπου 15, βρίσκεται απέναντι ακριβώς από την πόρτα του σχολείου επί της Ζεύξιδος.

Είχαμε λοιπόν το θάρρος να καθήσουμε λίγη ώρα παραπάνω και η κα Κατερίνα και ο κος Νίκος να μας μιλήσουν για τις παιδικές αναμνήσεις τους από την «παλιά γειτονιά»,την δεκαετία του ΄60.

Από την συζήτηση λοιπόν αυτή και οργανώνοντας κάπως τις σημειώσεις μας γράψαμε την παρακάτω «συνέντευξη»…..

Mε τί ασχολούνταν οι γυναίκες;

Οι γυναίκες εκείνη την εποχή ασχολούνταν κυρίως με τα οικιακά.Σχεδόν καμία γυναίκα δεν δούλευε με εξαίρεση εκείνες που ήταν καθηγήτριες.Έβγαιναν από το σπίτι για να ψωνίσουν τα απαραίτητα για το σπίτι να ή να κάτσουν με τις φίλες -πολλές φορές πλέκοντας- τους όσο οι σύζυγοι και τα παιδιά τους ήταν στο σχολείο.

Πώς ήταν τα σπίτια;

Τα σπίτια ήταν μονοκατοικίες ή και δυόροφα και τις περισσότερες φορές αυλή στο μπροστινό ή και στο πίσω μέρος.Οι πόρτες δεν κλείδωναν ποτέ μέχρι και το '80 και οι κάτοικοι κοιμόντουσαν συχνά στις αυλές τα καλοκαίρια χωρίς φόβο για κλέφτες.Τα περισσότερα σπίτια είχαν μεταλλική είσοδο και στα πεζοδρόμια έξω από αυτά υπήρχαν πάντα δέντρα (συνήθως ακακίες) τα οποία όταν άρχιζαν να χτίζονται πολυκατοικίες (μετά το '85-'90) ξηλώθηκαν με σκοπό την εξοικονόμιση χώρου.Σε κανένα σπίτι δεν υπήρχε τηλέφωνο και λάμπες όπως τις ξέρουμε σήμερα.Ακόμα υπήρχαν και "συγκροτήματα" σπιτιών στα οποία ζούσαν μέχρι και τέσσερις οικογένειες με μια κοινή τουαλέτα και μια κοινή αυλή.

Ποιά επαγγέλματα υπήρχαν που τώρα δεν υπάρχουν;

Στην θέση των σημερινών παντοπωλείων υπήρχαν τότε τα λεγόμενα εδώδιμα αποικιακά .Τα εδώδιμα αποικιακά είχαν τα τρόφιμα όπως μακαρόνια, ρύζι κτλ χύμα ,σε πάγκους.

Υπήρχαν επίσης τα μανάβικα τα οποία πουλούσαν φρούτα και λαχανικά με το κιλό πάνω σε πάγκους και αυτά.

Οί τσαγκάρηδες υπήρχαν σε αφθονία τότε και δεν έκαναν μόνο επισκευές όπως σήμερα αλλά και κατασκευές. Οι άνθρωποι πήγαιναν στον τσαγκάρη, έβαζαν το πόδι τους σε ένα καλούπι το οποίο ο τσαγκάρης προσάρμοζε ανάλογα και μετά εξηγούσαν πως ήθελαν το σχέδιο το χρώμα κτλ.

Στους ράφτες και τις μοδίστρες πήγαιναν οι άνθρωποι για να φτιάξουν τα κοστούμια τους καθώς δεν υπήρχαν μαγαζιά που να πωλούν.

Συνεργεία αυτοκινήτων και μαγαζιά με ανταλλακτικά υπήρχαν -από τότε- πάρα πολλά στην περιοχή από Καλλιρρόης μέχρι Άγιο Ιωάννη με όρια Βουλιαγμένης και Φραντζή.

Τα επιπλοποιεία και τα ξυλουργεία επισκεύαζαν παλαιά έπιπλα αλλά κατασκεύαζαν και καινούργια. Στην περιοχή του Νέου Κόσμου με όρια Βουλιαγμένης, Αγκύλης και Βρεσθένης υπήρχαν τουλάχιστον 15.

Στα μικρότερης κατηγορίας μαγαζιά εντάσσονται τα λεγόμενα καρβουνιάρικα τα οποία πουλούσαν κάρβουνο για τα τζάκια και τις σόμπες αλλά και κρασί. Πολλές φορές εκείνοι οι οποίοι τα πουλούσαν δεν είχαν καταστήματα. Αντίθετα τα πουλούσαν απευθείας από τις αποθήκες των σπιτιών τους ή των ταβερνών.

Στην ίδια κατηγορία βρίσκονται τα παγοπωλεία τα οποία πουλούσαν πάγο σε κολώνες και ήταν ιδιαίτερα χρήσιμα μιας και την εποχή εκείνη στα σπίτια δεν υπήρχαν ψυγεία ή καταψύκτες.

Εκτός από εκείνους οι οποίοι είχαν μαγαζιά, υπήρχαν και άλλα επαγγέλματα όπως οι ι γυρολόγοι. Ένας γυρολόγος ήταν ο γαλατάς ο οποίος έβγαινε κάθε βράδυ με ένα κάρο ή με ένα ποδήλατο και φώναζε και οι νοικοκυρές έβγαιναν και αγόραζαν το γάλα βάζοντάς το σε κανάτες ή κατσαρόλες. Οι γαλατάδες έρχονταν συνήθως από τα Δερβενοχώρια. Υπήρχαν επίσης και οι τυροπιτάδες…


Δρακάκη Χαρούλα

Ζήση Χριστίνα

Κέκελου Αθανασία

Αρβανίτη Εύη

http://6okynosarges.blogspot.gr

 πίσω στα παλιά

ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΑΘΗΝΑ

Οι συνοικισμοί και η πολιτισμική ετερότητα

Η Μικρασιατική Καταστροφή και η αθρόα άφιξη των προσφύγων στην Ελλάδα από τον Σεπτέμβριο του 1922, δοκίμασε τις δομές του ελληνικού κράτους ως προς τις δυνατότητες αποκατάστασής των ξεριζωμένων, εν μέσω μίας ήδη τεταμένης πολιτικής και οικονομικής κατάστασης. Όσο για την κοινωνία που τους υποδέχτηκε, ήρθε αντιμέτωπη με την κατασκευή του «άλλου», του «ανεπιθύμητου». Ίσως για πρώτη φορά σε τέτοιο βαθμό, βρέθηκε να είναι ο εκφραστής της προκατάληψης και του ρατσισμού. Για τους γηγενείς, οι πρόσφυγες δεν ήταν πραγματικοί Έλληνες. Σχεδόν 90 χρόνια μετά, μετανάστες και πρόσφυγες αντιμετωπίζονται ως παράσιτα, επειδή επίσης δεν είναι… Έλληνες. Τι μπορεί να μας διδάξει το προσφυγικό ζήτημα, σήμερα; Αφιέρωμα του Μενέλαου Χαραλαμπίδη. (Συνέχεια από το «Πρόσφυγες στη μεσοπολεμική Αθήνα: Η άφιξη και η αντίδραση των γηγενών»)

Οι προσφυγικοί συνοικισμοί
Όμως ποια ήταν η κατάσταση που επικρατούσε στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Αθήνας τα πρώτα χρόνια μετά τη δημιουργία τους; Σε μια από τις πρώτες δημοσιογραφικές έρευνες στις προσφυγικές συνοικίες – τέτοιου είδους έρευνες παρουσιάζονταν συχνά σε όλες τις εφημερίδες του Μεσοπολέμου – αρθογράφος τουΡιζοσπάστη επισκέφτηκε το συνοικισμό της Καισαριανής τον Μάιο του 1925.

Σ’ ένα μακροσκελές άρθρο προσπάθησε να αποτυπώσει τις συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που εντόπιζαν ήταν ο συνωστισμός των οικογενειών στα δωμάτια των ξύλινων παραγκών: «Σ’ ένα δωμάτιο 3 ½ μέτρων με 2 ½ κάθονται 7-9 άτομα, σε πολλά δε κάθονται και δύο – τρεις οικογένειες με συνολικό αριθμό ατόμων 10-12, αν και το κανονικό κατά τους υπολογισμούς τουλάχιστον της Ε.Α.Π. πρέπει να είναι μόνον τέσσερα ή πέντε άτομα.»[1]

Σαφώς μεγαλύτερο ήταν το πρόβλημα της παντελούς έλλειψης υποδομών για την ύδρευση της Καισαριανής. Το μέγεθος του προβλήματος καταγράφεται στο εν λόγω άρθρο με την αναφορά στην ύπαρξη ενός μεγάλου ντεπόζιτου χωρητικότητας 500 οκάδων, από το οποίο έπρεπε να ικανοποιηθούν οι ανάγκες των περίπου 10.000 κατοίκων του συνοικισμού. Την κατάσταση επιβάρυνε ακόμη περισσότερο το γεγονός ότι η παροχή του νερού όχι μόνο δεν ήταν συνεχής, αλλά διαρκούσε μόλις μία ώρα ημερησίως. Την άθλια εικόνα που παρουσίαζε η ζωή στη συνοικία, συμπλήρωναν οι μόνιμα υπερχειλισμένες κοινές τουαλέτες, αλλά και τα βρώμικα νερά που αναμεμειγμένα με τις ακαθαρσίες των ζώων – οι πολυάριθμοι πλανόδιοι επαγγελματίες της συνοικίας είχαν άλογα και γαϊδούρια που τα χρησιμοποιούσαν για να περιφέρουν τα εμπορεύματά τους, ενώ παράλληλα πολλές οικογένειες συντηρούσαν κατσίκες, κότες και γουρούνια προς ιδία κατανάλωση – διέρχονταν από τους δρόμους αποτελώντας μεγάλη απειλή για τη δημόσια υγεία.

Όταν ο Ριζοσπάστης θα επιστρέψει στην Καισαριανή οκτώ ολόκληρα χρόνια μετά, τον Μάιο του 1932, η κατάσταση όχι μόνο δεν είχε βελτιωθεί, αλλά είχε επιδεινωθεί λόγω της ανυπαρξίας ουσιαστικών παρεμβάσεων σε θέματα υποδομών και του υπερδιπλασιασμού του πληθυσμού, που αριθμούσε πλέον περίπου 25.000 κατοίκους:
«Ένας μαύρος πολτός κυλάει σιγαλά, γεμάτος βρωμιές κι ακαθαρσίες […] Εδώ δα μπροστά μας τα παιδάκια παίζουν με τη ζωή τους. Τσαλαβουτούν αξένοιαστα μες στα βρωμερά νερά, που σκορπάνε δηλητήριο […] Ένα αγεράκι σηκώνει μπόλικη σκόνη […] Τα δωμάτια γεμίζουν, του κάκου τρέχουν οι γυναίκες να κλείνουν τα πατζούρια […] Το νεροζούμι που βράζει στη φουφού γέμισε κι’ όλας από σκόνη […] Τα Λαγκάδια. Έτσι λέγονται κάτι μακρυνές παράγγες σα μάντρες, δίχως χωρίσματα. Σε κάθε μια από δαύτες ζούνε περί τις 70 – 80 οικογένειες […] Για φαντασθήτε περί τις 400 ψυχές σ’ αυτούς τους “στρατώνες”. Έχουν μωρά, αρρώστους, γέρους, άλλος τραγουδάει, τ’ άλλο κλαίει, κειν’ εκεί η οικογένεια έχει φασαρίες. Είνε υποχρεωμένοι όλοι αυτοί που στεγάζονται κάτω από την ίδια στέγη, νύχτα η μέρα νάνε σε ανησυχία μεγάλη.»[2]
Όμως ακόμη και δύο ολόκληρες δεκαετίες μετά την άφιξή τους στην Ελλάδα, οι κάτοικοι των προσφυγικών συνοικιών εξακολουθούσαν να ζουν σε «τρισάθλια» δωμάτια. Ο Ξενοφών Φιλέρης περιγράφει το σπίτι, για την ακρίβεια το δωμάτιο, όπου ζούσαν δύο φίλοι του και η μητέρα τους στο Βύρωνα την περίοδο της Κατοχής:
«Μ’ άλλα λόγια, σκέτη δυστυχία. Χωρίς έπιπλα, χωρίς νερό και ηλεκτρικό, χωρίς κρεβάτια, χωρίς τίποτα. Κοιμόντουσαν κατάχαμα πάνω σε κουρελούδες και στην πόρτα είχαν βάλει έναν μπερντέ για να τους προστατεύει από τον αέρα. Μόνο ένα τραπεζάκι – κι αυτό κουτσό -, τρία σκαμνάκια, μια λάμπα πετρελαίου, μια φουφού και μερικά πήλινα πιάτα υπήρχαν μέσα σ’ αυτήν την τρώγλη. Μια τρώγλη όμως, που η μάνα τους την είχε πάντα πεντακάθαρη, έλαμπε από πάστρα».[3]
Αν τα άρθρα του Ριζοσπάστη παρουσίαζαν την άθλια κατάσταση που επικρατούσε στις λαϊκές προσφυγικές συνοικίες με στόχο την ανάδειξη των προβλημάτων επιβίωσης των λαϊκών κοινωνικών στρωμάτων που οφείλονταν στην αδιαφορία των αστικών κυβερνήσεων, η αρθογραφία των αντιβενιζελικών κυρίως εφημερίδων, προσέγγιζε τα ίδια προβλήματα από μια διαφορετική οπτική. Σε άρθρο της με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Μαθαίνουν Ελληνικά αλλά μιλούν Τούρκικα», η εφημερίδα Εμπρός επισήμαινε τον «εθνικό» κίνδυνο που συνιστούσαν οι τουρκόφωνοι πρόσφυγες. Σ’ ένα ρεπορτάζ αφιερωμένο στις ελλείψεις των εκπαιδευτικών υποδομών στη συνοικία των Ποδαράδων (Νέα Ιωνία), αρθογράφος της εφημερίδας επισκέφτηκε το τοπικό σχολείο. Συνομιλώντας με το διευθυντή του και με μαθητές, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο «συνοικισμός της Σαφραμπόλεως κατοικείται ως επί το πλείστον από Έλληνας τουρκοφώνους και όπως είναι φυσικόν, όπως συμβαίνει δυστυχώς και με τους αλβανοφώνους της Αττικής, τα παιδάκια ομιλούν την τουρκικήν».[4]

Καθώς η μεγάλη πλειοψηφία των μαθητών του σχολείου είχαν γεννηθεί στην Ελλάδα, η χρησιμοποίηση της τουρκικής γλώσσας από αυτούς οφειλόταν στο γεγονός ότι τόσο στο οικογενειακό περιβάλλον όσο και στη γειτονιά, οι κάτοικοι μιλούσαν την τουρκική και όχι την ελληνική γλώσσα που τους ήταν άγνωστη. Αντιμέτωπο με αυτή την κατάσταση το ελληνικό σχολείο δεν καλούνταν απλά να εκπληρώσει το εκπαιδευτικό του έργο, αλλά και να υλοποιήσει μια εθνική «αποστολή», να «σπάσει» αυτή τη συνέχεια «δημιουργώντας» ελληνόφωνα παιδιά από τουρκόφωνους γονείς. Σε αυτή τη λογική, ο αρθογράφος καλούσε το κράτος να λάβει μέτρα ενάντια στο φαινόμενο ενισχύοντας τις εκπαιδευτικές υποδομές «δια να απαλλαγώμεν του αίσχους, να ομιλούν Ελληνόπουλα, εις την πρωτεύουσαν του Ελληνισμού την τουρκικήν.»[5]

Στην ίδια λογική, αλλά μέσα από τη διαπραγμάτευση ενός άλλου μεγάλου προβλήματος που παρουσιάζονταν στις προσφυγικές συνοικίες, κινούταν ένα ακόμα άρθρο της ίδιας εφημερίδας. Όπως προκύπτει από την επιχειρηματολογία του αρθογράφου, ο οικιστικός διαχωρισμός των προσφύγων από τους γηγενείς, περιλάμβανε μεταξύ άλλων, και τη διάσταση της προστασίας του «υγιούς» τμήματος του πληθυσμού από τις μεταδοτικές ασθένειες που είχαν «εγκατασταθεί» μαζί με τους πρόσφυγες στους συνοικισμούς. Την εποχή που «επάρατη νόσος» ήταν η φυματίωση, οι Αθηναίοι παρακολουθούσαν με τρόμο την ασθένεια αυτή να αποδεκατίζει τους κατοίκους των προσφυγικών συνοικισμών που είχαν «περικυκλώσει» το κέντρο της πόλης.

Στις αρχές του Δεκέμβρη του 1927, όταν ο δημοσιογράφος επισκέφτηκε το συνοικισμό των Νέων Σφαγείων, αντίκρισε τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των κατοίκων. Και σε αυτόν τον προσφυγικό συνοικισμό, όλα ευνοούσαν τη διάδοση των μεταδοτικών ασθενειών και κυρίως της φυματίωσης: οικογένειες στοιβαγμένες σε δωμάτια, κοινά αποχωρητήρια χωρίς καμία μέριμνα για την εκκένωση των οχετών, διάτρητες στέγες και ξύλινα χωρίσματα οικιών από τα οποία περνούσαν ο κρύος αέρας και η βροχή και τέλος μια τεράστια τάφρος γεμάτη σκουπίδια, τα οποία «έχουν πολτοποιηθεί με την πάροδο του χρόνου […] Δυσώδης οσμή προσβάλλει την όσφρηση παντός επισκέπτου και αποπνίγει…»[6] Ο δημοσιογράφος παρουσιάζει την οικτρή κατάσταση στην οποία βρίσκονταν οι περίπου 5.000 κάτοικοι των Νέων Σφαγείων, για να καταλήξει ότι οι προσφυγικοί συνοικισμοί αποτελούσαν εστίες μεταδοτικών ασθενειών που απειλούσαν τη δημόσια υγεία όχι μόνο των προσφύγων, αλλά κυρίως των γηγενών κατοίκων του κέντρου της πρωτεύουσας:
«Το γεγονός όσον και αν είνε θλιβερόν δια τους πρόσφυγας θα είχεν ολιγώτερον σημασίαν, αν δεν εξεδηλούτο ένα φαινόμενον. Ότι δηλαδή όσοι δύνανται να εξοικονομήσουν κάποιο περίσσευμα φεύγουν εκ των Νέων Σφαγείων και εγκαθίστανται εις τας Αθήνας με τους ασθενείς των, μεταφυτεύοντες ούτω τα μικρόβια των νόσων εις τον πληθυσμόν της πρωτευούσης […] Αν δεν κινηθούν [οι αρμόδιοι] προβλέπω μεν τάχιστα επερχομένην την ημέραν καθ’ ην – δεν φαιδρολογούμεν – ο άλλος πληθυσμός της Ελλάδος θα αναρτίση εις τα πρόθυρα των Αθηνών πινακίδας “πόλις της φθίσεως και της χολέρας”.»[7]
Το πρόβλημα στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν ήταν τόσο αυτό των εξαιρετικά υψηλών ποσοστών θνησιμότητας των προσφύγων λόγω της φυματίωσης, που εύρισκε ευνοϊκές συνθήκες εξάπλωσης στις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στους προσφυγικούς συνοικισμούς. Το πρόβλημα εντοπιζόταν στον κίνδυνο «εξόδου» της φυματίωσης από τους προσφυγικούς συνοικισμούς, στον κίνδυνο δηλαδή να προσβληθεί μαζικά το υγιές τμήμα του πληθυσμού. Σε αυτό το απόσπασμα αντανακλάται ξεκάθαρα η αντίληψη που κυριαρχούσε ανάμεσα στους γηγενείς: οι πρόσφυγες ήταν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Ήταν ένα βάρος ανεκτό όσο αυτοί περιορίζονταν στους συνοικισμούς τους, αλλά επικίνδυνο όταν εμφανίζονταν στο ζωτικό χώρο των γηγενών.                       
Η πολιτισμική ετερότητα των προσφύγων
Αν λοιπόν το κέντρο της πόλης και οι συνοικίες του αποτελούσαν το ζωτικό χώρο των γηγενών, η «τακτοποίηση» των προσφύγων στις προσφυγικές συνοικίες, ο χωροταξικός διαχωρισμός τους από τους γηγενείς που αντανακλούσε την κοινωνική και οικονομική τους περιθωριοποίηση, οδήγησε στη δημιουργία του δικού τους διακριτού ζωτικού χώρου. Με αυτό τον τρόπο η προσπάθεια άμβλυνσης των κοινωνικών επιπτώσεων που είχε το σοκ της άφιξης εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων στο λεκανοπέδιο, οδήγησε στη συντήρηση των διαχωριστικών γραμμών. Μπορεί λοιπόν να αποφευχθήκαν οι έντονες προστριβές που προκαλούσε η συμβίωση στα επιταγμένα κτίρια και οικίες, παράλληλα όμως ο χωροταξικός διαχωρισμός συντηρούσε τη διάκριση γηγενών και προσφύγων, λειτουργώντας ανασταλτικά στη διαδικασία ενσωμάτωσης των προσφύγων στην ελληνική κοινωνία. Με άλλα λόγια, η περιθωριοποίηση των προσφύγων υπονόμευε την κοινωνική συνοχή σε μια περίοδο έντονης πολιτικής και οικονομικής ρευστότητας.

Οι προσφυγικές συνοικίες υπήρξαν λοιπόν οι ζωτικοί χώροι όπου οι πρόσφυγες επιχείρησαν να ανασυγκροτηθούν οικονομικά και κοινωνικά. Έχοντας απωλέσει τις περιουσίες τους και σε μεγάλο βαθμό την επαγγελματική τους ενασχόληση, οι πρόσφυγες συσπειρώθηκαν γύρω από τα ιδιαίτερα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά στην προσπάθειά τους να ανασυγκροτηθούν. Αν και υπήρξαν φορείς διαφορετικών πολιτισμικών παραδόσεων (τουρκόφωνοι αγρότες από την περιοχή του Πόντου, ελληνόφωνοι αστοί της Σμύρνης ή καραμανλήδες αγρότες και έμποροι από τη μικρασιατική ενδοχώρα), η εμπειρία της προσφυγιάς λειτούργησε ομοιογενοποιητικά δημιουργώντας μια νέα και κοινή σε μεγάλο βαθμό ταυτότητα. Οι πρόσφυγες αντί να εισέλθουν σε μια διαδικασία πολιτισμικής αφομοίωσης, χρησιμοποίησαν τα ιδιαίτερα αυτά πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά ως στρατηγική επιβίωσης και διεκδίκησης.

Από τη στιγμή που έφεραν την εμπειρία μιας διαφορετικά οργανωμένης κοινωνίας - οι ελληνικές κοινότητες στις οποίες ζούσαν στα μικρασιατικά παράλια δεν ήταν οργανωμένες με βάση τις ταξικές αλλά τις πολιτισμικές διαφορές – όσα τους διέκριναν σε πολιτισμικό επίπεδο με τους γηγενείς απέκτησαν μεγάλη βαρύτητα για την εσωτερική τους συνοχή. Έτσι, τα πρώτα κυρίως χρόνια της εγκατάστασης, η παράδοση αντίστασης και ανυπακοής απέναντι στις οθωμανικές αρχές που έφεραν από τα μικρασιατικά παράλια, εκδηλώθηκε στους προσφυγικούς συνοικισμούς της Αθήνας μέσα από καταλήψεις οικοπέδων και δημοσίων οικημάτων και την αυθαίρετη δόμηση οικιών.
Η «παραβατικότητα» των προσφύγων. Καταλήψεις οικημάτων και αυθαίρετη δόμηση
Απέναντι σ’ ένα κρατικό μηχανισμό που αδυνατούσε να ανταπεξέλθει στο τεράστιο έργο της αποκατάστασης των προσφύγων, αυτοί ανέλαβαν την επίλυση των άμεσων προβλημάτων τους προτάσσοντας την αυτενέργεια και σε πολλές περιπτώσεις την παραβατικότητα, ως στοιχείο της συλλογικής τους ταυτότητας. Έτσι με την άφιξη των προσφύγων εμφανίστηκε το φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης σε μαζικό επίπεδο, ως μια διαδικασία που συμπλήρωνε την αδυναμία του κράτους να προσφέρει φτηνή στέγη. Παράλληλα η αυθαίρετη δόμηση λειτουργούσε ως δικλείδα ασφαλείας που εκτόνωνε τις κοινωνικές εντάσεις, τόσο ως ένας τρόπος άμεσης εξασφάλισης στέγης, όσο και ως μια μορφή οικονομικής δραστηριότητας που πρόσφερε εργασία σε σημαντικό αριθμό προσφύγων.

Ο πατέρας της Ευτυχίας Μορίκη ξεκινώντας από τη γειτονιά που είχε εγκατασταθεί με την οικογένειά του στα Ταταύλα, άρχισε να χτίζει αυθαίρετα οικήματα για τη στέγαση προσφύγων. Σύντομα εξελίχθηκε σε εργολάβο που διέθετε συνεργεία για το χτίσιμο αυθαιρέτων σε διάφορους προσφυγικούς συνοικισμούς. Λόγω της «ιδιομορφίας» της - οι εργασίες έπρεπε να γίνουν νύκτα και να ολοκληρωθούν μέσα σε μερικές ώρες - η δουλειά αυτή εξασφάλιζε πολύ καλά μεροκάματα. Στην αφήγησή της η Ευτυχία Μορίκη περιγράφει τη διαδικασία ανέγερσης των αυθαιρέτων, αλλά και την εξαιρετικά ενδιαφέρουσα σχέση που αναπτύσσονταν ανάμεσα στους εργολάβους και τους εκπροσώπους του νόμου, σχετικοποιώντας τη διαχωριστική γραμμή που διέκρινε το νόμιμο από το παράνομο:  
«Το χτίσαμε σε 24 ώρες. Επήρε και κάνα δυό-τρεις άλλους και το ‘χτισε. Όσο θες μεγάλο ας τόκανες μέσα σε μια νύχτα για να μη σε πιάσουνε, χωρίς άδεια. Και να του ρίξεις από πάνω σκεπή, δεν είχε δικαίωμα να σου το γκρεμίσουνε. Έχτισε στη Πετρούπολη πολλά ο πατέρας μου και στη Νέα Σμύρνη. Αλλά και να σ’ έπιανε κανένας, ο χωροφύλακας […] άμα του ‘βαζες ένα πακέτο τσιγάρα ή ένα πενηντάρι στο χέρι, στραβά μάτια. Τι μισθό είχανε; Και είχε γίνει έτσι, είχε βρει καμπόσους, τους έλεγε “εγώ σήμερα θα κάνω αυτό. Αν έχεις βάρδια τράβα από κει μην έρθεις απ’ τον δρόμο μας και εκτεθείς, πάρε και δέκα δραχμές. Άσε να βάλουμε [κόσμο στα σπίτια] που είμαστε στ’ αντίσκηνα […] και να χωρίσουνε [να αραιώσουν] και οι οικογένειες”.»[8]  
Η αυθαίρετη δόμηση στις προσφυγικές συνοικίες υπήρξε μια συλλογική διαδικασία. Οι ίδιοι οι κάτοικοι της συνοικίας συμμετείχαν στην ανέγερση των αυθαίρετων οικημάτων, ενισχύοντας μέσα από αυτή τη διαδικασία τους μεταξύ τους δεσμούς. Επιπρόσθετα, το κατεπείγον της ανάγκης για στέγαση οικογενειών που ζούσαν σε σκηνές ή ήταν άστεγες, αναιρούσε στην πράξη το νόμο. Στις συνειδήσεις των προσφύγων αυτό που ήταν παράνομο σύμφωνα με το κράτος, ήταν απόλυτα νομιμοποιημένο και επιβεβλημένο λόγω των άθλιων συνθηκών διαβίωσής τους και της ιδιαίτερης αλληλεγγύης που είχαν αναπτύξει μεταξύ τους.

Σε αυτή τη λογική, οι βαθειά θρησκευόμενοι Πόντιοι κάτοικοι της Καλλιθέας έλαβαν την απόφαση να χτίσουν αυθαίρετα την εκκλησία του Αγίου Νικολάου, στην οποία θα μπορούσαν να τελούν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα. Σύμφωνα με την αφήγηση του Γιάννη Κακουλίδη, ένα πρωί σε αλάνα μεταξύ των οδών Φιλαρέτου και Ελ. Βενιζέλου όπου τα πιτσιρίκια έπαιζαν μπάλα, εμφανίστηκαν ξαφνικά κάρα φορτωμένα με ξυλεία και πολλοί μάστορες οι οποίοι βιαστικά άρχισαν τις εργασίες μέχρι αργά το βράδυ. Η δουλειά αυτή ξεκίνησε εκ νέου νωρίς την επόμενη ημέρα και ολοκληρώθηκε μετά την άφιξη ενός φορτίου με κεραμίδια τα οποία τοποθετήθηκαν από τους μάστορες σε εξαιρετικά σύντομο χρόνο, «ενώ ο κόσμος τους φώναζε: “γρήγορα παιδιά!”». Τα πιτσιρίκια κατάλαβαν λίγο αργότερα το λόγο της βιασύνης όλων των κατοίκων που είχαν μαζευτεί στην αλάνα: «[…] κάποιοι άρχισαν να φωνάζουν: “Έρχονται, έρχονται!”. Γύρισα να δω ποιοι έρχονται και βλέπω τους χωροφύλακες. Ύστερα κάποιος άλλος φώναξε: “να φύγουν οι άντρες και τα παιδιά. Να μείνουν μόνο οι γυναίκες” […] Το τι είδαν τα μάτια μας, δεν περιγράφεται. Να βαράνε οι χωροφύλακες με τα γκλομπ, να βαράνε οι γυναίκες με τα ξύλα…»[9]

Η αυτενέργεια και η ανυπακοή των προσφύγων δεν εκδηλώθηκε μόνο μέσα από την αυθαίρετη δόμηση οικιών. Υπήρξαν πολλές περιπτώσεις όπου πρόσφυγες καταλάμβαναν εκτάσεις σε κτήματα μεγαλοϊδιοκτητών, αλλά και οικήματα της ΕΑΠ. Για παράδειγμα ομάδα προσφύγων από την Αργυρούπολη του Πόντου, που είχαν εγκατασταθεί πρόχειρα στην Καλλιθέα, κατέλαβαν το φθινόπωρο του 1926 έκταση του κτήματος Γερουλάνου από την οποία εκδιώχθηκαν μετά την επέμβαση της χωροφυλακής. Μετά από νέες προσπάθειες πέτυχαν την απαλλοτρίωση 300 στρεμμάτων όπου εγκαταστάθηκαν είκοσι οικογένειες. Οι οικογένειες αυτές αποτέλεσαν τον πυρήνα του οικισμού από τον οποίο προέκυψε η σημερινή Αργυρούπολη.[10]  

Η πιο εντυπωσιακή δυναμική επιχείρηση των προσφύγων στην Αθήνα, ήταν αυτή της ταυτόχρονης κατάληψης οικημάτων της ΕΑΠ σε Καισαριανή, Βύρωνα και Ν. Ιωνία. Και σε αυτή την περίπτωση πρωτοστάτησαν οι γυναίκες των συνοικιών, οι οποίες μάλιστα συγκρούστηκαν με τις τότε δυνάμεις καταστολής κατά τη διάρκεια εκτεταμένων επεισοδίων που διήρκησαν μια ολόκληρη ημέρα. Στο Βύρωνα οι συγκρούσεις κλιμακώθηκαν όταν μετά τη σύλληψη 15 γυναικών από τη στρατιωτική δύναμη που επενέβη και την κράτησή τους στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, πολυάριθμη ομάδα γυναικών επιτέθηκε «διά λίθων και ξύλων» στη στρατιωτική δύναμη. Η ένταση της σύγκρουσης ήταν τέτοια που παρά το γεγονός ότι ο επικεφαλής αξιωματικός έδωσε εντολή στους στρατιώτες «όπως γεμίσουν τα όπλα των και επιβάλουν πάση θυσία την τάξιν», αυτό δεν κατέστη δυνατό. Αποτέλεσμα των συγκρούσεων ήταν ο σοβαρός τραυματισμός μιας εγκύου η οποία απέβαλε, ο ελαφρότερος άλλων έξι γυναικών και 15 παιδιών.[11]
Ο κεντρικός ρόλος των γυναικών σε όλες τις διεκδικήσεις των κατοίκων στις φτωχές προσφυγικές συνοικίες, έχει να κάνει με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην Αθήνα και με τις στρατηγικές επιβίωσης που αυτοί ακολούθησαν. Λόγω των διωγμών που υπέστη το ελληνικό στοιχείο στη Μ. Ασία, το ποσοστό των ορφανών από πατέρα οικογενειών που εγκαταστάθηκαν στους φτωχούς προσφυγικούς συνοικισμούς ήταν εξαιρετικά μεγάλο. Επιπρόσθετα, η έκθεση των γυναικών στους κινδύνους που συνεπάγονταν η αντιπαράθεση με τις αρχές, λειτούργησε ως μια στρατηγική επιβίωσης. Ο «αποδεκατισμένος» ενεργός ανδρικός πληθυσμός που κατάφερε να φτάσει στην Αθήνα, έπρεπε να «προστατευθεί». Πέρα από τη βαρύτητα που είχε η παρουσία του άνδρα για κάθε οικογένεια στις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που επικρατούσαν στους προσφυγικούς συνοικισμούς, η προσπάθεια οικονομικής ανασυγκρότησης των προσφυγικών οικογενειών στηρίζονταν κυρίως στην ανδρική εργασία, λόγω των σαφώς καλύτερων αμοιβών που απολάμβανε το ανδρικό σε σχέση με το γυναικείο εργατικό δυναμικό.

http://tvxs.gr

 πίσω στα παλιά

ΠΛΑΚΑ : ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΟΜΟΡΦΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ;;;

;;;

Η Πλάκα διαχρονικά αναδεικνύεται στην πιο αγαπημένη βόλτα στην πόλη. Ναι, μαζί με εσένα θα είναι φυσικά και δεκάδες τουρίστες που θα την «τρώνε» με τα μάτια τους και θα τη φυλακίζουν στους φωτογραφικούς τους φακούς, όση ώρα δεν χαζεύουν τα δερμάτινα και τα αρχαιοελληνικού στυλ φορέματα και αξεσουάρ στα μαγαζάκια της Αδριανού· εσύ όμως μην πτοείσαι. Δεν διέσχισες χιλιάδες χιλιόμετρα για να φτάσεις έως εδώ. Βρίσκεσαι στον τόπο σου, παρόλο που εδώ -παραδόξως- νιώθεις πως είσαι τουρίστας... Το κλίμα άλλωστε το ευνοεί και σε βάζει αμέσως σε αυτόν το ρόλο. Γιατί να μην χαζέψεις κι εσύ μαζί τους το φολκλόρ σκηνικό, ως το πλέον εξαγώγιμο τουριστικό μας προϊόν; Κι αλήθεια, αυτό πουλάει... Τσολιαδάκια, συρτάκι και άγιος... ο αρχαίος πολιτισμός! Όσο όμως τουριστική κι αν φαντάζει η Πλάκα στα δικά σου μάτια, παραμένει μια από τις ελάχιστες γραφικές συνοικίες και ίσως η μοναδική που καταφέρνει να σε ταξιδέψει στην Αθήνα των τελευταίων 100 και πλέον χρόνων...


Η ΠΛΑΚΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ....

Ο τόπος που πατάς ήταν ανέκαθεν το κέντρο της πρωτεύουσας. Με σημείο αναφοράς τον αρχαίο βράχο αναπτύχθηκε όλη η σύγχρονη πόλη και χάρη σε ανθρώπους όπως η Μελίνα Μερκούρη και ο Αντώνης Τρίτσης (με δική τους πρωτοβουλία όλα τα κτήρια κρίθηκαν διατηρητέα) μπορείς νοερά να παρακολουθήσεις ανάγλυφα μέχρι και σήμερα την εξέλιξή της. Θα περπατήσεις και θα δεις δίπλα στα νεοκλασικά αριστουργήματα -μάρτυρες μιας ευημερησάσης αστικής τάξης- σημαντικά δείγματα της αρχιτεκτονικής που τείνει να εξαφανιστεί... Κακώς, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάς ότι η Πλάκα ήταν μια άκρως λαϊκή γειτονιά, ιδιαίτερα ξακουστή για τα καπηλειά της. Δεν είναι τυχαίο ότι από εδώ ξεκίνησε η κλασική αθηναϊκή ταβέρνα, η πιο αντιπροσωπευτική μορφή της νυχτερινής διασκέδασης προπολεμικά. Μετά βέβαια από τον πόλεμο, ο ζωγράφος Μίνως Αργυράκης βγάζει τα σκίτσα και τις ιστορίες του για την Πλάκα, δημιουργώντας τη μόδα της εποχής με τις γνωστές μπουάτ και πολύ αργότερα τις ντισκοτέκ. Η εποχή της δικτατορίας βρίσκει την Πλάκα σε παρακμή, καθώς οι οχληρές χρήσεις των καταστημάτων οδηγούν σταδιακά στην απομάκρυνση του πληθυσμού και την εκκένωση της περιοχής. Μέχρι βέβαια τον καιρό που το διάταγμα περί χρήσεων γης έδιωξε τα νυχτερινά μαγαζιά και έφερε μια σχετική ισορροπία, η οποία ωστόσο παλινδρομεί μέχρι και τις μέρες μας.

Η ανάπτυξη της Πλάκας ως τουριστικός ομφαλός της πρωτεύουσας έγινε βάση μεθοδευμένης κρατικής στρατηγικής στις δεκαετίες του '50-'60, βάζοντάς την στο κέντρο της αντίστοιχης προβολής της χώρας μας. Σήμερα αυτό γίνεται ιδιαίτερα εμφανές στην Αδριανού, με τα δεκάδες μαγαζιά που απευθύνονται κυρίως σε ξένους.

Η δεκαετία του '80 σηματοδοτήθηκε από μεγάλες αλλαγές. Στο μεγαλύτερο μέρος της η Πλάκα πεζοδρομήθηκε και μπήκε σε ένα πρόγραμμα γενικότερης ανάπλασης. Οι νέες πολιτικές επέβαλαν τη δημιουργία ενός μουσείου -που σήμερα βρίσκεται στον αντίποδα εκείνων των σχεδιασμών και στοχεύουν σε έναν τουρίστα μορφωμένο, που αναζητά κάτι πιο ουσιαστικό από συρτάκι και greek salad. Έπρεπε να φτάσουμε στον 21ο αιώνα για να μιλήσουμε επιτέλους για το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο σε συνδυασμό με το μετρό και την πεζοδρόμηση της Διονυσίου Αρεοπαγίτου έδωσαν το δικό τους στίγμα, παρασύροντας την Πλάκα σε μια νέα εποχή...

ΠΙΣΩ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΑ...

Είτε επιλέξεις ως αφετηρία το σταθμό στο Μοναστηράκι, είτε αυτόν του μετρό στην Ακρόπολη, για να νιώσεις τον παλμό της καρδιάς της Πλάκας θα πρέπει να περπατήσεις οπωσδήποτε στην Αδριανού (από τη μεριά της Πλάκας, γιατί ο δρόμος συνεχίζει μέχρι το Θησείο). Δεξιά και αριστερά δεν θα χορταίνεις τα κρεμασμένα στα ράφια αναμνηστικά που αποτελούν την πεμπτουσία της άκρως εμπορικής και πιο δημοφιλούς περαντζάδας. Όσο πλησιάζεις στην Κυδαθηναίων τα πρώτα ταβερνάκια και τα ελάχιστα cafes κάνουν αισθητή την παρουσία τους, με τους χαρακτηριστικούς κράχτες να διαφημίζουν την «πραμάτεια» τους. Από εκεί, η ομώνυμη πλατεία με μερικές από τις πιο φημισμένες και πιο παλιές ταβέρνες της περιοχής είναι σε απόσταση αναπνοής. Αν ωστόσο θέλεις να αποφύγεις το συνωστισμό, μπορείς εναλλακτικά να επιλέξεις το μονοπάτι που, μολονότι ανηφορικό, θα σε ανταμείψει οδηγώντας σε στο πιο γραφικό -κατά τη γνώμη μου- κομμάτι της Πλάκας.

Σαν νησιώτικες καρτ ποστάλ οι άκρως παραδοσιακές γωνιές από εδώ και πέρα συνιστούν πλέον τον κανόνα. Στα πέτρινα σκαλιά στριμώχνονται τα τραπέζια από τα ταβερνάκια και τα μικροσκοπικά cafes, ενώ ο κόσμος απολαμβάνει τον ήλιο παρέα με ουζάκι και καλομαγειρεμένους μεζέδες.

Όποιο στενό κι αν ακολουθήσεις, το σίγουρο είναι ότι θα γοητευτείς. Από τα πιο όμορφα σημεία, θα συμφωνήσεις μαζί μου, ότι είναι η Μνησικλέους που φτάνει μέχρι τη Θρασυβούλου... Πίνακας ζωγραφικής! Η Ακρόπολη παρακολουθεί κάθε σου βήμα και εσύ εκεί κάπου, μεθυσμένος από το άρωμα του γιασεμιού, θέλοντας να φτάσεις όλο και πιο κοντά της, θα ανακαλύψεις κάτω από τη σκιά της ένα ολόκληρο νησί. Οι αφίσες που «φωτογραφίζουν» την Ανάφη σε συνδυασμό με το λευκό-μπλε θα σε μπερδέψουν για λίγο, αλλά εσύ πρέπει να ξέρεις ότι μόλις έφτασες στα Αναφιώτικα. Εδώ ήρθαν το 1830 οι πρώτοι κτίστες από το ομώνυμο νησί, για να φτιάξουν το παλάτι του Όθωνα φέρνοντας εκτός από την τέχνη και ένα «κομμάτι» της πατρίδας τους... Μην απογοητευτείς από την εγκατάλειψη. Η μικροσκοπική γειτονιά που θυμίζει έντονα Κυκλαδονήσι θα σε κερδίσει ούτως η άλλως, ενώ η αμφίπλευρη θέα στην Αθήνα και στην Ακρόπολη θα σε κάνει να νιώθεις πιο κοντά στους θεούς, αφού δεν είναι άλλωστε τυχαίο που η Πλάκα αναφέρεται ως η γειτονιά τους... Kι εκεί που θα είσαι βυθισμένος στις σκέψεις και τις εικόνες, θα αφήσεις τον ήχο της ζωντανής μουσικής από κάποιο κοντινό ταβερνείο και τις φωνές από τους γραφικούς κράχτες «nice table, nice view» να σε καθοδηγήσουν πάλι εκεί όπου τα φλας παίρνουν φωτιά και απαθανατίζουν ξέγνοιαστες στιγμές.

Πλάκα: Τι να δείτε

Θα περπατήσεις τη Λυσίου και την Τριπόδων, θα περάσεις και τη Διοσκούρων με το φημισμένο cafe και θα νιώθεις όλη αυτή την καλοκαιρινή αύρα που θα σε κυρίευε αν ήσουν σε κάποιο ελληνικό νησί. Ακόμα κι αν σε «χαλάσουν» τα παρκαρισμένα έξω από τα ανακαινισμένα νεοκλασικά και πανάκριβα 4x4, θα χαμογελάσεις γιατί στην περίπτωση της Πλάκας δεν κατάφεραν να αλλοιώσουν το ύφος της. Γιατί; H απάντηση βρίσκεται στα διάσπαρτα αρχαία, τις βυζαντινές εκκλησίες, τα πανέμορφα -στην πλειονότητά τους- διώροφα κτήρια, τις ολάνθιστες αυλές με τους φοίνικες, τα σκαλιά με τα παραδοσιακά καφενεία· όλα αποτελούν ένα καλειδοσκόπιο χρωμάτων και εικόνων ανεπανάληπτο μέσα σε μια Αθήνα που αντιστέκεται...

Κι όταν πια φτάσει το σούρουπο κι έχει έρθει η ώρα να γράψεις τον πιο ρομαντικό επίλογο, το μονοπάτι της Θόλου θα σε οδηγήσει στα λεγόμενα «βραχάκια». Το βράδυ δεν θα είσαι μόνος σου, καθώς πολλοί θα είναι αυτοί που μοιράστηκαν την ίδια σκέψη με εσένα και θα αράξουν στον συγκεκριμένο βράχο για κουβεντούλα, ατελείωτη ρέμβη και χάζι στη βραδινή Αθήνα. Εσύ βρες το δικό σου ιδανικό σημείο, χαλάρωσε και θαύμασέ την από το... μπαλκόνι των θεών. Μην ξεχνάς που και που να ρίχνεις καμιά κλεφτή ματιά στη φωταγωγημένη Ακρόπολη που στέκει πίσω σου, μια ανάσα μακριά, την ίδια ώρα που η πόλη θέλγεται από την ακτινοβόλο λάμψη της και έχει «αγκιστρωμένα» θαυμασμό και βλέμμα αιώνια πάνω της...

http://www.athensma.gr

 πίσω στα παλιά

ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ …ΚΑΤΩ ΣΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ

 

φωτο
Αρχές του ΄60 στην φωτογραφία στην Πλατεία στο Μοναστηράκι...το καμπαναριό της Παντάνασσας η ταβέρνα του Σιγάλα...δίπλα στέφανα βαπτιστικά...
Η ταβέρνα αυτή παλιά Αθηναϊκή με τα βαρέλια στην μόστρα στην σάλα ήταν στέκι των επαγγελματιών της περιοχής.
Ήταν συνήθεια να πάνε να πιούνε ένα κατοστάρι να τσιμπήσουν κάτι για να πάρουν δυνάμεις μέχρι το βράδυ.
Ένα δυο πιάτα στην μέση ωραία ρετσίνα και θα μιλούσαν για την δουλειά...για τα πολιτικά.
Αρχές του ΄70 την ταβέρνα αυτή την πήρε ο Μπαϊρακτάρης για να γίνει αργότερα μεγάλος και τρανός.
Αγόρασε και άλλα ακίνητα στην περιοχή....μεγάλη οικογένεια όλοι στην δουλειά και το σουβλατζίδικο αποδείχτηκε χρυσορυχείο.
Στην συνέχεια πήγαν κοντά και ο Σάββας και ο Θανάσης και το σουβλάκι με πίττα στο Μοναστηράκι έγινε παγκοσμίως γνωστό.
Είχε μια μαγεία από παλιά η περιοχή...
Εκεί θα εύρισκες σίγουρα να αγοράσεις αυτό που ήθελες σύμφωνα με το πορτοφόλι σου.
Εκτός από  καινούργια  και  μεταχειρισμένα...
Άκουγες...."...ελαφρώς μεταχειρισμένο....από το καθαριστήριο....δεν είναι γυρισμένο...."
Εννοούσαν το κοστούμι που πουλούσαν ....το γύρισμα στα κοστούμια τότε ήταν συνηθισμένο γι αυτό και δούλευαν οι ραφτάδες.
Όταν από τα χρόνια γυάλιζε από την χρήση γύριζαν το μπρός πίσω...
Παπούτσια....φρεσκοσολιασμένα....
Στο Μοναστηράκι είναι και η οδός Μιαούλη γνωστή από παλιά σαν ο δρόμος των τσαγκαράδων.... Πολλά μαγαζιά (κάποια υπάρχουν ακόμα) πουλούσαν δέρματα....βενζινόκολες...καρφάκια....
ξυλόκαρφα....εργαλεία (κατσαμπρόκο....σφυριά....τανάλιες).
Τα τσαγκαράδικα υπήρχαν στις περισσότερες γειτονιές....τότε δεν πετούσες παπούτσια....
Άλλα μαγαζιά που θα εύρισκες ήταν νυφικά-βαπτιστικά....
Νυφικά με ενοίκιο προσιτά σε τιμή....δεν κοιτούσαν μόδα ...
Τούλια με το μέτρο και κουφέτα με την οκά για να φιάξεις μόνος σου τις μπομπονιέρες...
Η πλατεία Αβησσυνίας ...η μαγική πλατεία...εκεί η οικογένεια θα μπορούσε να βρεί από μεταχειρισμένα κρεβάτια ντουλάπες τραπέζια καρέκλες....
Φτωχομάνα η περιοχή....ανθρώπινη....
πίσω στα παλιά