26.2.17

H ΙΣΤΟΡΙΚΗ Η ΝΥΘΟΙ ΣΤΟΡΙΚΗ ΔΙΣΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΚΙΚΟΥ ΧΡΥΣΟΥ ΤΟ 42

1


Ιστορία | Η μυθιστορηματική διάσωση του ελληνικού χρυσού το ’41
Περιπετειώδες ταξίδι με φορτηγά, πολεμικά και εμπορικά πλοία, τανκ και βαγόνια από την Αθήνα ως τη Νότια Αφρική 


21/4/2011
Του Τάκη Κατσίμαρδου

Στη Σούδα ο χρυσός μεταφορτώνεται στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. «Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν. Εκτός μιας...».

Συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από τη ναζιστική εισβολή, την έναρξη της τριπλής φασιστικής κατοχής της χώρας, τη δήλωση του τόπου και τις αρπαγές από Γερμανούς, Ιταλούς και Βουλγάρους. Το μόνο που διασώθηκε τότε από την κινητή ελληνική περιουσία ήταν τα κρατικά αποθέματα χρυσού. Η Ελλάδα, παραδόξως, ήταν η μοναδική κατεχόμενη χώρα που γλίτωσε τα «καλύμματά» της σε χρυσό, όπως λέγανε τότε. Με αρωγό περισσότερο την τύχη, παρά την προνοητικότητα και οργάνωση. Η επιχείρηση φυγάδευσης ήταν πρόχειρη και ανεύθυνη στις συνθήκες αποσύνθεσης και ηττοπάθειας της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας.

Η μεταφορά από το θησαυροφυλάκιο της Τραπέζης της Ελλάδος πριν από την εισβολή των Γερμανών στη χώρα (6 Απριλίου 1941) και η διάσωση υπήρξε μυθιστορηματική. Με φορτηγά, τανκ, σκάφη κάθε είδους, εν μέσω βομβαρδισμών και βαγόνια μεταφέρθηκαν 17 τόνοι χρυσού από την Αθήνα και τον Πειραιά, μέσω Κρήτης και Αιγύπτου, στη Ν. Αφρική.

Σύμφωνα, με τη μαρτυρία, του υποδιοικητή της ΤτΕ τότε Γ. Μαντζαβίνου (κατείχε τη θέση από το 1936, με διοικητή τον Γ. Βαρβαρέσο) η φυγάδευση πραγματοποιήθηκε σε πέντε φάσεις:

Η ΤτΕ αρχίζει την προετοιμασία όταν «έγινε κατάδηλος η πρόθεσις της Γερμανίας να βοηθήση την Ιταλίαν εις τον αγώνα εναντίον της Ελλάδος». Την Καθαρά Δευτέρα του 1941 το χρυσάφι (ράβδοι και νομίσματα) συσκευασμένο κιβώτια μεταφέρεται, με άκρα μυστικότητα, από την Αθήνα στον Πειραιά. Εκεί φορτώθηκε στα αντιτορπιλικά «Β. Γεώργιος» και «Β. Ολγα». Αποθηκεύτηκε στο υποκατάστημα της ΤτΕ στο Ηράκλειο σε «αρκετά ασφαλή χρηματοκιβώτια».

Στην Πραιτώρια

Όταν διαγράφεται «ως επικείμενη η κατάληψις της Κρήτης υπό των Γερμανών» η διοίκηση της ΤτΕ (είχε εγκατασταθεί μαζί με το βασιλιά και την κυβέρνηση Τσουδερού στα Χανιά από τις 23 Απριλίου) αποφάσισε ότι «ο χρυσός έπρεπε να μεταφερθή από το Ηράκλειον εις την Πραιτώριαν» . Φορτώθηκε στο αγγλικό ρυμουλκό «Σάλβυα» με προορισμό τη Σούδα. «Όταν εξεκίνησε τα στούκας επετέθησαν εναντίον του... Ο κυβερνήτης κατόρθωσε με τα μικρά του αντεροπιρικά πολυβόλα να καταρρίψη δυο από τα γερμανικά αεροπλάνα. Υπό συνεχή συναγερμόν και με τον χρυσόν εις το κατάστρωμα έφθασεν τέλος εις την Σούδαν».

Ο χρυσός εκεί μεταφορτώνεται (21-22 Μαΐου) στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. Πάλι «υπό συνεχή συναγερμόν και βομαρδισμόν των στούκας... με απιστεύτως νευρικόν ρυθμόν». Ευτυχώς, η μεταφορά έγινε στα κύτη χωρίς καμμίαν ζημίαν. Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν (ενώ το πλοίο έπλεε προς την Αλεξάνδρεια). Εκτός μιας...».

Στην Αλεξάνδρεια ο χρυσός φυλάσσεται στην κεντρική αιγυπτιακή τράπεζα και ύστερα από δυο-τρεις μήνες αποφασίζεται να μεταφερθεί στη Ν. Αφρική. «Τον ετοποθετήσαμεν εις φορτηγά αυτοκίνητα και υπό τη συνοδεία τανκς τον μετεφέραμε μέσω της ερήμου εις το Σουέζ. Εκεί εφορτώθη εις επίτακτον (επιταγμένο) εμπορικόν πλοίον... Μετεφέρθη εις Durban της Ν. Αφρικής...». Ηταν ένα ταξίδι μακρύ και επίπονο με πολλές στάσεις.

Στο Ντουρμπάν «εφορτώθη εις ειδικήν αμαξοστοιχίαν» για να καταλήξει στο Γκέρμιστον. Εκεί ο χρυσός ελέγχθηκε και μετατράπηκε σε ράβδους, με την επίβλεψη της νοτιοαφρικανικής εκδοτικής τράπεζας. «Ο μεταφερθείς χρυσός απετελείτο από διάφορα χρυσά νομίσματα, ως και από ράβδους, που είχαν προέλθει από τήξιν εις την Ελλάδα χρυσών αντικειμένων, ήτο ανάγκη να μεταραπή εις ομοειδείς ράβδους που να περιέχουν τον κεκανονισμένων βαθμόν καθαρότητος». Οι απώλειες ήταν περίπου 60 κιλά...

Οι νέοι ράβδοι τοποτέθηκαν, τελικά, στα χρηματοκιβώτια Κεντρικής Τράπεζας Ν. Αφρικής στην Πραιτώρια. Η διοίκηση της ΤτΕ, όπως ο βασιλιάς και η κυβέρνηση όλο αυτό το διάστημα (Απρίλιος - Αύγουστος 1941), ακολουθούσαν τη διαδρομή του χρυσού. Έφθαναν στον τόπο προορισμού τους λίγο αργότερα ή νωρίτερα.

Στον Ινδικό χωρίς ασφάλιστρα για... οικονομία!

Οι πληροφορίες για την περιπετειώδη διάσωση του ελληνικού χρυσού σταματούν στην Πρετόρια και στις ευχαριστίες των ελληνικών αρχών «προς τον υπέροχον Κυβερνήτην της Ν. Αφρικής στρατάρχην Γιαν Σματς, διά την βοήθειάν του» και τα «φιλελληνικά αισθήματά του». Είναι πολύ γνωστές, άλλωστε, οι στενές σχέσεις του με τη βασιλική αυλή και ειδικά τη Φρειδερίκη ...

Πώς και πότε από κει μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, όπου από τα τέλη Σεπτεμβρίου 1941 είχε εγκατασταθεί ο βασιλιάς Γεωργίος Β και η εξόριστη κυβέρνηση παραμένει... κρατικό μυστικό! Μέχρι τον προηγούμενο Φεβρουάριο ακόμη δεν ξέραμε ότι μέρος του παραμένει ακόμη εκεί για «ιστορικούς λόγους». Εντύπωση προκαλεί ακόμη και σήμερα ότι η μεταφορά του χρυσού, τουλάχιστον από την Αλεξάνδρεια ως το Ντουρμπάν, δεν ασφαλίστηκε. Την παράλειψη οι αρμόδιοι προσπάθησαν να τη διασκεδάσουν μεταπελευθερωτικά. Γλιτώσαμε, έλεγε ο Μανταζίνος 500.000 λίρες (τόσο υπολογίζονταν τ΄ ασφάλιστα)! Για σύγκριση η αξία του χρυσού, μαζί με τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΤτΕ υπολογίζονταν σε 37 εκατ. λίρες. Η αποδέσμευση του χρυσού από την Τράπεζα της Αγγλίας, έγινε τμηματικά μετά την απελευθέρωση και ένα μέρος του, κάτω από δυσδιάκριτες συνθήκες, βρίσκεται το 1946 στην κεντρική αμερικανική τράπεζα.

Μια άγνωστη αφήγηση
Η αφήγηση για τη διάσωση του χρυσού ανήκει στον υποδιοικητή της ΤτΕ Γ. Μαντζαβίνο. Έγινε γνωστή το 1947, με την έκθεση του ίδιου (διοικητής τότε της τράπεζας στη γενική συνέλευση των μετόχων για τους ισολογισμούς της περιόδου 1941-46.

Για τη μεταφορά του από τη Σούδα ως την Αλεξάνδρεια υπάρχει, όμως, και μια διήγηση από τον καπετάνιο του αγγλικού καταδρομικού, που τον μετέφερε.

Σύμφωνα μ΄ αυτή, κι όπως δημοσιεύτηκε, αμέσως μεταδόθηκε τις μέρες απελευθέρωσης της Ελλάδας από το Ρόιτερ, το «ταξίδι» ήταν ακόμη πιο περιπετειώδες. Ο κυβερνήτης του «Διδώ», Ντίκινσον, αφηγείται σε δημοσιογράφο του πρακτορείου ότι κατά την παραλαβή του φορτίου στη Σούδα τα γερμανικά στούκας έκαναν ελιγμούς και βομβάρδιζαν την περιοχή. Τα κιβώτια με το χρυσάφι σκορπίστηκαν πάνω στο σκάφος.

Μόνο όταν έφθασε το πλοίο στην Αλεξάνδρεια έγινε έλεγχος του φορτίου. Τότε ένα κιβώτιο βρέθηκε στο εστιατόριο των αξιωματικών, άλλο μαζί μ΄ ένα μεγάλο κομμάτι κρέας στην καμπίνα του σιτιάρχη, τρίτο κάτω από κρεβάτι στο θάλαμο ασθενών. Ένα ακόμη είχε ριχθεί στην αποθήκη, άνοιξε, και το περιεχόμενο σκορπίστηκε στο κατάστρωμα. Οι λίρες που περιείχε μαζεύτηκαν με σκούπα...

Σύμφωνα με κείνη τη δυσεύρετη μαρτυρία του κυβερνήτη «ήταν μια δύσκολος περίσταση. Βόμβες έπεφταν γύρω μας. Πήραμε το σήμα: μπείτε στο λιμάνι και φορτώστε το χρυσό. Πράγματι βρήκαμε μεγάλα και βαριά κιβώτια χρυσού, τα οποία έπρεπε να μεταφερθούν στην Αίγυπτο. Αποφασίσαμε να τα τοποθετήσουμε σε μια αποθήκη της πρώρας. Ενώ όμως την ανοίγαμε, δεχθήκαμε νέα επιδρομή εχθρικών αεροπλάνων. Οι ναύτες μας εγκατέλειψαν τα κιβώτια και έσπευσαν στις θέσεις τους για να τ΄ αντιμετωπίσουν...».

Ο Άγγλος καπετάνιος τελείωνε την αφήγησή του λέγοντας: «Μόνο όταν φθάσαμε στην Αλεξάνδρεια και βρήκαμε τα φορτηγά που μας περιμένανε στην ακτή, ασχοληθήκαμε με το πολύτιμο φορτίο. Παραλία... Μόνο δυο λίρες είχαν χαθεί!».


www.imerisia.gr/general2.asp?catid=13774&subid=20110&pubid=110891234
Περιπετειώδες ταξίδι με φορτηγά, πολεμικά και εμπορικά πλοία, τανκ και βαγόνια από την Αθήνα ως τη Νότια Αφρική 

21/4/2011
Του Τάκη Κατσίμαρδου

Στη Σούδα ο χρυσός μεταφορτώνεται στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. «Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν. Εκτός μιας...».

Συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από τη ναζιστική εισβολή, την έναρξη της τριπλής φασιστικής κατοχής της χώρας, τη δήλωση του τόπου και τις αρπαγές από Γερμανούς, Ιταλούς και Βουλγάρους. Το μόνο που διασώθηκε τότε από την κινητή ελληνική περιουσία ήταν τα κρατικά αποθέματα χρυσού. Η Ελλάδα, παραδόξως, ήταν η μοναδική κατεχόμενη χώρα που γλίτωσε τα «καλύμματά» της σε χρυσό, όπως λέγανε τότε. Με αρωγό περισσότερο την τύχη, παρά την προνοητικότητα και οργάνωση. Η επιχείρηση φυγάδευσης ήταν πρόχειρη και ανεύθυνη στις συνθήκες αποσύνθεσης και ηττοπάθειας της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας.

Η μεταφορά από το θησαυροφυλάκιο της Τραπέζης της Ελλάδος πριν από την εισβολή των Γερμανών στη χώρα (6 Απριλίου 1941) και η διάσωση υπήρξε μυθιστορηματική. Με φορτηγά, τανκ, σκάφη κάθε είδους, εν μέσω βομβαρδισμών και βαγόνια μεταφέρθηκαν 17 τόνοι χρυσού από την Αθήνα και τον Πειραιά, μέσω Κρήτης και Αιγύπτου, στη Ν. Αφρική.

Σύμφωνα, με τη μαρτυρία, του υποδιοικητή της ΤτΕ τότε Γ. Μαντζαβίνου (κατείχε τη θέση από το 1936, με διοικητή τον Γ. Βαρβαρέσο) η φυγάδευση πραγματοποιήθηκε σε πέντε φάσεις:

Η ΤτΕ αρχίζει την προετοιμασία όταν «έγινε κατάδηλος η πρόθεσις της Γερμανίας να βοηθήση την Ιταλίαν εις τον αγώνα εναντίον της Ελλάδος». Την Καθαρά Δευτέρα του 1941 το χρυσάφι (ράβδοι και νομίσματα) συσκευασμένο κιβώτια μεταφέρεται, με άκρα μυστικότητα, από την Αθήνα στον Πειραιά. Εκεί φορτώθηκε στα αντιτορπιλικά «Β. Γεώργιος» και «Β. Ολγα». Αποθηκεύτηκε στο υποκατάστημα της ΤτΕ στο Ηράκλειο σε «αρκετά ασφαλή χρηματοκιβώτια».

Στην Πραιτώρια

Όταν διαγράφεται «ως επικείμενη η κατάληψις της Κρήτης υπό των Γερμανών» η διοίκηση της ΤτΕ (είχε εγκατασταθεί μαζί με το βασιλιά και την κυβέρνηση Τσουδερού στα Χανιά από τις 23 Απριλίου) αποφάσισε ότι «ο χρυσός έπρεπε να μεταφερθή από το Ηράκλειον εις την Πραιτώριαν» . Φορτώθηκε στο αγγλικό ρυμουλκό «Σάλβυα» με προορισμό τη Σούδα. «Όταν εξεκίνησε τα στούκας επετέθησαν εναντίον του... Ο κυβερνήτης κατόρθωσε με τα μικρά του αντεροπιρικά πολυβόλα να καταρρίψη δυο από τα γερμανικά αεροπλάνα. Υπό συνεχή συναγερμόν και με τον χρυσόν εις το κατάστρωμα έφθασεν τέλος εις την Σούδαν».

Ο χρυσός εκεί μεταφορτώνεται (21-22 Μαΐου) στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. Πάλι «υπό συνεχή συναγερμόν και βομαρδισμόν των στούκας... με απιστεύτως νευρικόν ρυθμόν». Ευτυχώς, η μεταφορά έγινε στα κύτη χωρίς καμμίαν ζημίαν. Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν (ενώ το πλοίο έπλεε προς την Αλεξάνδρεια). Εκτός μιας...».

Στην Αλεξάνδρεια ο χρυσός φυλάσσεται στην κεντρική αιγυπτιακή τράπεζα και ύστερα από δυο-τρεις μήνες αποφασίζεται να μεταφερθεί στη Ν. Αφρική. «Τον ετοποθετήσαμεν εις φορτηγά αυτοκίνητα και υπό τη συνοδεία τανκς τον μετεφέραμε μέσω της ερήμου εις το Σουέζ. Εκεί εφορτώθη εις επίτακτον (επιταγμένο) εμπορικόν πλοίον... Μετεφέρθη εις Durban της Ν. Αφρικής...». Ηταν ένα ταξίδι μακρύ και επίπονο με πολλές στάσεις.

Στο Ντουρμπάν «εφορτώθη εις ειδικήν αμαξοστοιχίαν» για να καταλήξει στο Γκέρμιστον. Εκεί ο χρυσός ελέγχθηκε και μετατράπηκε σε ράβδους, με την επίβλεψη της νοτιοαφρικανικής εκδοτικής τράπεζας. «Ο μεταφερθείς χρυσός απετελείτο από διάφορα χρυσά νομίσματα, ως και από ράβδους, που είχαν προέλθει από τήξιν εις την Ελλάδα χρυσών αντικειμένων, ήτο ανάγκη να μεταραπή εις ομοειδείς ράβδους που να περιέχουν τον κεκανονισμένων βαθμόν καθαρότητος». Οι απώλειες ήταν περίπου 60 κιλά...

Οι νέοι ράβδοι τοποτέθηκαν, τελικά, στα χρηματοκιβώτια Κεντρικής Τράπεζας Ν. Αφρικής στην Πραιτώρια. Η διοίκηση της ΤτΕ, όπως ο βασιλιάς και η κυβέρνηση όλο αυτό το διάστημα (Απρίλιος - Αύγουστος 1941), ακολουθούσαν τη διαδρομή του χρυσού. Έφθαναν στον τόπο προορισμού τους λίγο αργότερα ή νωρίτερα.

Στον Ινδικό χωρίς ασφάλιστρα για... οικονομία!

Οι πληροφορίες για την περιπετειώδη διάσωση του ελληνικού χρυσού σταματούν στην Πρετόρια και στις ευχαριστίες των ελληνικών αρχών «προς τον υπέροχον Κυβερνήτην της Ν. Αφρικής στρατάρχην Γιαν Σματς, διά την βοήθειάν του» και τα «φιλελληνικά αισθήματά του». Είναι πολύ γνωστές, άλλωστε, οι στενές σχέσεις του με τη βασιλική αυλή και ειδικά τη Φρειδερίκη ...

Πώς και πότε από κει μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, όπου από τα τέλη Σεπτεμβρίου 1941 είχε εγκατασταθεί ο βασιλιάς Γεωργίος Β και η εξόριστη κυβέρνηση παραμένει... κρατικό μυστικό! Μέχρι τον προηγούμενο Φεβρουάριο ακόμη δεν ξέραμε ότι μέρος του παραμένει ακόμη εκεί για «ιστορικούς λόγους». Εντύπωση προκαλεί ακόμη και σήμερα ότι η μεταφορά του χρυσού, τουλάχιστον από την Αλεξάνδρεια ως το Ντουρμπάν, δεν ασφαλίστηκε. Την παράλειψη οι αρμόδιοι προσπάθησαν να τη διασκεδάσουν μεταπελευθερωτικά. Γλιτώσαμε, έλεγε ο Μανταζίνος 500.000 λίρες (τόσο υπολογίζονταν τ΄ ασφάλιστα)! Για σύγκριση η αξία του χρυσού, μαζί με τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΤτΕ υπολογίζονταν σε 37 εκατ. λίρες. Η αποδέσμευση του χρυσού από την Τράπεζα της Αγγλίας, έγινε τμηματικά μετά την απελευθέρωση και ένα μέρος του, κάτω από δυσδιάκριτες συνθήκες, βρίσκεται το 1946 στην κεντρική αμερικανική τράπεζα.

Μια άγνωστη αφήγηση
Η αφήγηση για τη διάσωση του χρυσού ανήκει στον υποδιοικητή της ΤτΕ Γ. Μαντζαβίνο. Έγινε γνωστή το 1947, με την έκθεση του ίδιου (διοικητής τότε της τράπεζας στη γενική συνέλευση των μετόχων για τους ισολογισμούς της περιόδου 1941-46.

Για τη μεταφορά του από τη Σούδα ως την Αλεξάνδρεια υπάρχει, όμως, και μια διήγηση από τον καπετάνιο του αγγλικού καταδρομικού, που τον μετέφερε.

Σύμφωνα μ΄ αυτή, κι όπως δημοσιεύτηκε, αμέσως μεταδόθηκε τις μέρες απελευθέρωσης της Ελλάδας από το Ρόιτερ, το «ταξίδι» ήταν ακόμη πιο περιπετειώδες. Ο κυβερνήτης του «Διδώ», Ντίκινσον, αφηγείται σε δημοσιογράφο του πρακτορείου ότι κατά την παραλαβή του φορτίου στη Σούδα τα γερμανικά στούκας έκαναν ελιγμούς και βομβάρδιζαν την περιοχή. Τα κιβώτια με το χρυσάφι σκορπίστηκαν πάνω στο σκάφος.

Μόνο όταν έφθασε το πλοίο στην Αλεξάνδρεια έγινε έλεγχος το



Ιστορία | Η μυθιστορηματική διάσωση του ελληνικού χρυσού το ’41
Περιπετειώδες ταξίδι με φορτηγά, πολεμικά και εμπορικά πλοία, τανκ και βαγόνια από την Αθήνα ως τη Νότια Αφρική 


21/4/2011
Του Τάκη Κατσίμαρδου

Στη Σούδα ο χρυσός μεταφορτώνεται στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. «Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν. Εκτός μιας...».

Συμπληρώνονται εβδομήντα χρόνια από τη ναζιστική εισβολή, την έναρξη της τριπλής φασιστικής κατοχής της χώρας, τη δήλωση του τόπου και τις αρπαγές από Γερμανούς, Ιταλούς και Βουλγάρους. Το μόνο που διασώθηκε τότε από την κινητή ελληνική περιουσία ήταν τα κρατικά αποθέματα χρυσού. Η Ελλάδα, παραδόξως, ήταν η μοναδική κατεχόμενη χώρα που γλίτωσε τα «καλύμματά» της σε χρυσό, όπως λέγανε τότε. Με αρωγό περισσότερο την τύχη, παρά την προνοητικότητα και οργάνωση. Η επιχείρηση φυγάδευσης ήταν πρόχειρη και ανεύθυνη στις συνθήκες αποσύνθεσης και ηττοπάθειας της πολιτικοστρατιωτικής ηγεσίας.

Η μεταφορά από το θησαυροφυλάκιο της Τραπέζης της Ελλάδος πριν από την εισβολή των Γερμανών στη χώρα (6 Απριλίου 1941) και η διάσωση υπήρξε μυθιστορηματική. Με φορτηγά, τανκ, σκάφη κάθε είδους, εν μέσω βομβαρδισμών και βαγόνια μεταφέρθηκαν 17 τόνοι χρυσού από την Αθήνα και τον Πειραιά, μέσω Κρήτης και Αιγύπτου, στη Ν. Αφρική.

Σύμφωνα, με τη μαρτυρία, του υποδιοικητή της ΤτΕ τότε Γ. Μαντζαβίνου (κατείχε τη θέση από το 1936, με διοικητή τον Γ. Βαρβαρέσο) η φυγάδευση πραγματοποιήθηκε σε πέντε φάσεις:

Η ΤτΕ αρχίζει την προετοιμασία όταν «έγινε κατάδηλος η πρόθεσις της Γερμανίας να βοηθήση την Ιταλίαν εις τον αγώνα εναντίον της Ελλάδος». Την Καθαρά Δευτέρα του 1941 το χρυσάφι (ράβδοι και νομίσματα) συσκευασμένο κιβώτια μεταφέρεται, με άκρα μυστικότητα, από την Αθήνα στον Πειραιά. Εκεί φορτώθηκε στα αντιτορπιλικά «Β. Γεώργιος» και «Β. Ολγα». Αποθηκεύτηκε στο υποκατάστημα της ΤτΕ στο Ηράκλειο σε «αρκετά ασφαλή χρηματοκιβώτια».

Στην Πραιτώρια

Όταν διαγράφεται «ως επικείμενη η κατάληψις της Κρήτης υπό των Γερμανών» η διοίκηση της ΤτΕ (είχε εγκατασταθεί μαζί με το βασιλιά και την κυβέρνηση Τσουδερού στα Χανιά από τις 23 Απριλίου) αποφάσισε ότι «ο χρυσός έπρεπε να μεταφερθή από το Ηράκλειον εις την Πραιτώριαν» . Φορτώθηκε στο αγγλικό ρυμουλκό «Σάλβυα» με προορισμό τη Σούδα. «Όταν εξεκίνησε τα στούκας επετέθησαν εναντίον του... Ο κυβερνήτης κατόρθωσε με τα μικρά του αντεροπιρικά πολυβόλα να καταρρίψη δυο από τα γερμανικά αεροπλάνα. Υπό συνεχή συναγερμόν και με τον χρυσόν εις το κατάστρωμα έφθασεν τέλος εις την Σούδαν».

Ο χρυσός εκεί μεταφορτώνεται (21-22 Μαΐου) στο βρετανικό καταδρομικό «Διδώ», με προορισμό την Αλεξάνδρεια. Πάλι «υπό συνεχή συναγερμόν και βομαρδισμόν των στούκας... με απιστεύτως νευρικόν ρυθμόν». Ευτυχώς, η μεταφορά έγινε στα κύτη χωρίς καμμίαν ζημίαν. Μόνον εν κιβώτιον ενώ μετεφέρετο έσπασε και το κύτος εγέμισε από χρυσάς λίρας... Ολαι αι χρυσαί λίραι ευρήθησαν (ενώ το πλοίο έπλεε προς την Αλεξάνδρεια). Εκτός μιας...».

Στην Αλεξάνδρεια ο χρυσός φυλάσσεται στην κεντρική αιγυπτιακή τράπεζα και ύστερα από δυο-τρεις μήνες αποφασίζεται να μεταφερθεί στη Ν. Αφρική. «Τον ετοποθετήσαμεν εις φορτηγά αυτοκίνητα και υπό τη συνοδεία τανκς τον μετεφέραμε μέσω της ερήμου εις το Σουέζ. Εκεί εφορτώθη εις επίτακτον (επιταγμένο) εμπορικόν πλοίον... Μετεφέρθη εις Durban της Ν. Αφρικής...». Ηταν ένα ταξίδι μακρύ και επίπονο με πολλές στάσεις.

Στο Ντουρμπάν «εφορτώθη εις ειδικήν αμαξοστοιχίαν» για να καταλήξει στο Γκέρμιστον. Εκεί ο χρυσός ελέγχθηκε και μετατράπηκε σε ράβδους, με την επίβλεψη της νοτιοαφρικανικής εκδοτικής τράπεζας. «Ο μεταφερθείς χρυσός απετελείτο από διάφορα χρυσά νομίσματα, ως και από ράβδους, που είχαν προέλθει από τήξιν εις την Ελλάδα χρυσών αντικειμένων, ήτο ανάγκη να μεταραπή εις ομοειδείς ράβδους που να περιέχουν τον κεκανονισμένων βαθμόν καθαρότητος». Οι απώλειες ήταν περίπου 60 κιλά...

Οι νέοι ράβδοι τοποτέθηκαν, τελικά, στα χρηματοκιβώτια Κεντρικής Τράπεζας Ν. Αφρικής στην Πραιτώρια. Η διοίκηση της ΤτΕ, όπως ο βασιλιάς και η κυβέρνηση όλο αυτό το διάστημα (Απρίλιος - Αύγουστος 1941), ακολουθούσαν τη διαδρομή του χρυσού. Έφθαναν στον τόπο προορισμού τους λίγο αργότερα ή νωρίτερα.

Στον Ινδικό χωρίς ασφάλιστρα για... οικονομία!

Οι πληροφορίες για την περιπετειώδη διάσωση του ελληνικού χρυσού σταματούν στην Πρετόρια και στις ευχαριστίες των ελληνικών αρχών «προς τον υπέροχον Κυβερνήτην της Ν. Αφρικής στρατάρχην Γιαν Σματς, διά την βοήθειάν του» και τα «φιλελληνικά αισθήματά του». Είναι πολύ γνωστές, άλλωστε, οι στενές σχέσεις του με τη βασιλική αυλή και ειδικά τη Φρειδερίκη ...

Πώς και πότε από κει μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, όπου από τα τέλη Σεπτεμβρίου 1941 είχε εγκατασταθεί ο βασιλιάς Γεωργίος Β και η εξόριστη κυβέρνηση παραμένει... κρατικό μυστικό! Μέχρι τον προηγούμενο Φεβρουάριο ακόμη δεν ξέραμε ότι μέρος του παραμένει ακόμη εκεί για «ιστορικούς λόγους». Εντύπωση προκαλεί ακόμη και σήμερα ότι η μεταφορά του χρυσού, τουλάχιστον από την Αλεξάνδρεια ως το Ντουρμπάν, δεν ασφαλίστηκε. Την παράλειψη οι αρμόδιοι προσπάθησαν να τη διασκεδάσουν μεταπελευθερωτικά. Γλιτώσαμε, έλεγε ο Μανταζίνος 500.000 λίρες (τόσο υπολογίζονταν τ΄ ασφάλιστα)! Για σύγκριση η αξία του χρυσού, μαζί με τα συναλλαγματικά αποθέματα της ΤτΕ υπολογίζονταν σε 37 εκατ. λίρες. Η αποδέσμευση του χρυσού από την Τράπεζα της Αγγλίας, έγινε τμηματικά μετά την απελευθέρωση και ένα μέρος του, κάτω από δυσδιάκριτες συνθήκες, βρίσκεται το 1946 στην κεντρική αμερικανική τράπεζα.

Μια άγνωστη αφήγηση
Η αφήγηση για τη διάσωση του χρυσού ανήκει στον υποδιοικητή της ΤτΕ Γ. Μαντζαβίνο. Έγινε γνωστή το 1947, με την έκθεση του ίδιου (διοικητής τότε της τράπεζας στη γενική συνέλευση των μετόχων για τους ισολογισμούς της περιόδου 1941-46.

Για τη μεταφορά του από τη Σούδα ως την Αλεξάνδρεια υπάρχει, όμως, και μια διήγηση από τον καπετάνιο του αγγλικού καταδρομικού, που τον μετέφερε.

Σύμφωνα μ΄ αυτή, κι όπως δημοσιεύτηκε, αμέσως μεταδόθηκε τις μέρες απελευθέρωσης της Ελλάδας από το Ρόιτερ, το «ταξίδι» ήταν ακόμη πιο περιπετειώδες. Ο κυβερνήτης του «Διδώ», Ντίκινσον, αφηγείται σε δημοσιογράφο του πρακτορείου ότι κατά την παραλαβή του φορτίου στη Σούδα τα γερμανικά στούκας έκαναν ελιγμούς και βομβάρδιζαν την περιοχή. Τα κιβώτια με το χρυσάφι σκορπίστηκαν πάνω στο σκάφος.

Μόνο όταν έφθασε το πλοίο στην Αλεξάνδρεια έγινε έλεγχος του φορτίου. Τότε ένα κιβώτιο βρέθηκε στο εστιατόριο των αξιωματικών, άλλο μαζί μ΄ ένα μεγάλο κομμάτι κρέας στην καμπίνα του σιτιάρχη, τρίτο κάτω από κρεβάτι στο θάλαμο ασθενών. Ένα ακόμη είχε ριχθεί στην αποθήκη, άνοιξε, και το περιεχόμενο σκορπίστηκε στο κατάστρωμα. Οι λίρες που περιείχε μαζεύτηκαν με σκούπα...

Σύμφωνα με κείνη τη δυσεύρετη μαρτυρία του κυβερνήτη «ήταν μια δύσκολος περίσταση. Βόμβες έπεφταν γύρω μας. Πήραμε το σήμα: μπείτε στο λιμάνι και φορτώστε το χρυσό. Πράγματι βρήκαμε μεγάλα και βαριά κιβώτια χρυσού, τα οποία έπρεπε να μεταφερθούν στην Αίγυπτο. Αποφασίσαμε να τα τοποθετήσουμε σε μια αποθήκη της πρώρας. Ενώ όμως την ανοίγαμε, δεχθήκαμε νέα επιδρομή εχθρικών αεροπλάνων. Οι ναύτες μας εγκατέλειψαν τα κιβώτια και έσπευσαν στις θέσεις τους για να τ΄ αντιμετωπίσουν...».

Ο Άγγλος καπετάνιος τελείωνε την αφήγησή του λέγοντας: «Μόνο όταν φθάσαμε στην Αλεξάνδρεια και βρήκαμε τα φορτηγά που μας περιμένανε στην ακτή, ασχοληθήκαμε με το πολύτιμο φορτίο. Παραλία... Μόνο δυο λίρες είχαν χαθεί!».

www.imerisia.gr/general2.asp?catid=13774&subid=20110&pubid=110891234υ φορτίου. Τότε ένα κιβώτιο βρέθηκε στο εστιατόριο των αξιωματικών, άλλο μαζί μ΄ ένα μεγάλο κομμάτι κρέας στην καμπίνα του σιτιάρχη, τρίτο κάτω από κρεβάτι στο θάλαμο ασθενών. Ένα ακόμη είχε ριχθεί στην αποθήκη, άνοιξε, και το περιεχόμενο σκορπίστηκε στο κατάστρωμα. Οι λίρες που περιείχε μαζεύτηκαν με σκούπα...

Σύμφωνα με κείνη τη δυσεύρετη μαρτυρία του κυβερνήτη «ήταν μια δύσκολος περίσταση. Βόμβες έπεφταν γύρω μας. Πήραμε το σήμα: μπείτε στο λιμάνι και φορτώστε το χρυσό. Πράγματι βρήκαμε μεγάλα και βαριά κιβώτια χρυσού, τα οποία έπρεπε να μεταφερθούν στην Αίγυπτο. Αποφασίσαμε να τα τοποθετήσουμε σε μια αποθήκη της πρώρας. Ενώ όμως την ανοίγαμε, δεχθήκαμε νέα επιδρομή εχθρικών αεροπλάνων. Οι ναύτες μας εγκατέλειψαν τα κιβώτια και έσπευσαν στις θέσεις τους για να τ΄ αντιμετωπίσουν...».

Ο Άγγλος καπετάνιος τελείωνε την αφήγησή του λέγοντας: «Μόνο όταν φθάσαμε στην Αλεξάνδρεια και βρήκαμε τα φορτηγά που μας περιμένανε στην ακτή, ασχοληθήκαμε με το πολύτιμο φορτίο. Παραλία... Μόνο δυο λίρες είχαν χαθεί!».


www.imerisia.gr/general2.asp?catid=13774&subid=20110&pubid=110891234

www/idoriki.idoiki.om 

ΣΦΙΓΓΑ Ο ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΓΙΑ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥΣ !!

“Σφίγγα” ο Δήμαρχος για… Αντιδημάρχους!
Την προσεχή Τετάρτη το βράδυ 28 Φεβρουαρίου ο Δήμαρχος Γιώργος Καπεντζώνης θα ανακοινώσει τα ονόματα των νέων Αντιδημάρχων Δωρίδας που θα έχει επιλέξει για το επόμενο μισό της θητείας της Δημοτικής Αρχής.
Επίσης την ίδια ημέρα θα ανακοινώσει και τα ονόματα για τους 5 ή 6 Εντεταλμένους Συμβούλους και τις αρμοδιότητες που θα τους παραχωρηθούν.
Μέχρι τότε κρατά ερμητικά κλειστό το στόμα όταν τον ρωτούν και συνεχίζει τις τελευταίες επαφές με τα στελέχη της παράταξής του για τις επιλογές που θα κάνει σύμφωνα με τα όσα έχει στο μυαλό του, τις μέχρι τώρα εμπειρίες από την λειτουργία του Δήμου και τις προτεραιότητες που έχει βάλει μέχρι το τέλος της πενταετίας.
Μία από τις προτεραιότητες πάντως που φαίνεται ότι έχει ως βασική είναι και η καθημερινότητα του δημότη και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ώστε να δίνονται γρήγορα και αποτελεσματικές λύσεις.
Το δύσκολο βέβαια, όπως ο ίδιος εκμυστηρεύεται σε συνεργάτες του, είναι ότι τα περισσότερα των αιτημάτων απαιτούν χρήματα για την υλοποίησή τους και ο Δήμος όπως και κάθε Δήμος δεν έχει αυτή την περίοδο την δυνατότητα πλήρως να ανταποκριθεί, αφού ως γνωστόν οι προϋπολογισμοί και ενισχύσεις των Δήμων από την κεντρική διοίκηση έχουν περικοπεί κατά 60%.
Το σίγουρο είναι ότι ο μέχρι τώρα Αντιδήμαρχος Κώστας Αντωνόπουλος θα συνεχίσει από άλλη θέση και πόστο προωθώντας θεσμικά θέματα του Δήμου. Είναι κάτι που το έκανε σε μεγάλο βαθμό και μέχρι τώρα αλλά αυτό τον κρατούσε πολλές φορές μακριά από τις ανάγκες που απαιτούσε η αρμοδιότητα του αντιδημάρχου για την καθημερινότητα.
Πάντως ο Δήμαρχος φαίνεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε αρκετές αλλαγές γενικότερα στη κορυφή της “δημοτικής πυραμίδας” δίνοντας νέα ώθηση σε τομείς που αυτός εκτιμά ότι ο Δήμος δεν αποδίδει όσο θα ήθελε.
Στο πλαίσιο αυτό ίσως υπάρξουν και άλλες αλλαγές σε διάφορα πόστα της δημοτικής αρχής ώστε να δοθεί νέα δυναμική στη γενικότερη λειτουργία της.
Οι υπόλοιπες αλλαγές που θα γίνουν θα αποφασισθούν στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβούλιου που θα συγκαλέσει την Κυριακή 5 Μαρτίου ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος της πλειοψηφίας που είναι ο Ανδρέας Ευσταθίου.
Στο συμβούλιο αυτό θα εκλεγεί το Προεδρείο του Δημοτικού Συμβουλίου δηλαδή ο Πρόεδρος (από την πλειοψηφία), ο Αντιπρόεδρος (από την μείζονα αντιπολίτευση) και ο Γραμματέας (από την έλασσον αντιπολίτευση) καθώς και τα μέλη των δύο Επιτροπών, της Οικονομικής και της Ποιότητας Ζωής.
Μέσα στο Μάρτιο θα γίνουν και οι αλλαγές στα τρία Νομικά Πρόσωπα του Δήμου,
- Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου
- Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Δωρίδας  (βοήθεια στο σπίτι)
και
- Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο.
Στο τελευταίο η Διοίκηση έχει ορισθεί πριν λίγες βδομάδες με Πρόεδρο τον ίδιο τον Δήμαρχο και μάλλον θα παραμείνει ως έχει. 
“Σφίγγα” ο Δήμαρχος για… Αντιδημάρχους!
Την προσεχή Τετάρτη το βράδυ 28 Φεβρουαρίου ο Δήμαρχος Γιώργος Καπεντζώνης θα ανακοινώσει τα ονόματα των νέων Αντιδημάρχων Δωρίδας που θα έχει επιλέξει για το επόμενο μισό της θητείας της Δημοτικής Αρχής.
Επίσης την ίδια ημέρα θα ανακοινώσει και τα ονόματα για τους 5 ή 6 Εντεταλμένους Συμβούλους και τις αρμοδιότητες που θα τους παραχωρηθούν.
Μέχρι τότε κρατά ερμητικά κλειστό το στόμα όταν τον ρωτούν και συνεχίζει τις τελευταίες επαφές με τα στελέχη της παράταξής του για τις επιλογές που θα κάνει σύμφωνα με τα όσα έχει στο μυαλό του, τις μέχρι τώρα εμπειρίες από την λειτουργία του Δήμου και τις προτεραιότητες που έχει βάλει μέχρι το τέλος της πενταετίας.
Μία από τις προτεραιότητες πάντως που φαίνεται ότι έχει ως βασική είναι και η καθημερινότητα του δημότη και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ώστε να δίνονται γρήγορα και αποτελεσματικές λύσεις.
Το δύσκολο βέβαια, όπως ο ίδιος εκμυστηρεύεται σε συνεργάτες του, είναι ότι τα περισσότερα των αιτημάτων απαιτούν χρήματα για την υλοποίησή τους και ο Δήμος όπως και κάθε Δήμος δεν έχει αυτή την περίοδο την δυνατότητα πλήρως να ανταποκριθεί, αφού ως γνωστόν οι προϋπολογισμοί και ενισχύσεις των Δήμων από την κεντρική διοίκηση έχουν περικοπεί κατά 60%.
Το σίγουρο είναι ότι ο μέχρι τώρα Αντιδήμαρχος Κώστας Αντωνόπουλος θα συνεχίσει από άλλη θέση και πόστο προωθώντας θεσμικά θέματα του Δήμου. Είναι κάτι που το έκανε σε μεγάλο βαθμό και μέχρι τώρα αλλά αυτό τον κρατούσε πολλές φορές μακριά από τις ανάγκες που απαιτούσε η αρμοδιότητα του αντιδημάρχου για την καθημερινότητα.
Πάντως ο Δήμαρχος φαίνεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε αρκετές αλλαγές γενικότερα στη κορυφή της “δημοτικής πυραμίδας” δίνοντας νέα ώθηση σε τομείς που αυτός εκτιμά ότι ο Δήμος δεν αποδίδει όσο θα ήθελε.
Στο πλαίσιο αυτό ίσως υπάρξουν και άλλες αλλαγές σε διάφορα πόστα της δημοτικής αρχής ώστε να δοθεί νέα δυναμική στη γενικότερη λειτουργία της.
Οι υπόλοιπες αλλαγές που θα γίνουν θα αποφασισθούν στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβούλιου που θα συγκαλέσει την Κυριακή 5 Μαρτίου ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος της πλειοψηφίας που είναι ο Ανδρέας Ευσταθίου.
Στο συμβούλιο αυτό θα εκλεγεί το Προεδρείο του Δημοτικού Συμβουλίου δηλαδή ο Πρόεδρος (από την πλειοψηφία), ο Αντιπρόεδρος (από την μείζονα αντιπολίτευση) και ο Γραμματέας (από την έλασσον αντιπολίτευση) καθώς και τα μέλη των δύο Επιτροπών, της Οικονομικής και της Ποιότητας Ζωής.
Μέσα στο Μάρτιο θα γίνουν και οι αλλαγές στα τρία Νομικά Πρόσωπα του Δήμου,
- Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου
- Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Δωρίδας  (βοήθεια στο σπίτι)
και
- Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο.
Στο τελευταίο η Διοίκηση έχει ορισθεί πριν λίγες βδομάδες με Πρόεδρο τον ίδιο
“Σφίγγα” ο Δήμαρχος για… Αντιδημάρχους!
Την προσεχή Τετάρτη το βράδυ 28 Φεβρουαρίου ο Δήμαρχος Γιώργος Καπεντζώνης θα ανακοινώσει τα ονόματα των νέων Αντιδημάρχων Δωρίδας που θα έχει επιλέξει για το επόμενο μισό της θητείας της Δημοτικής Αρχής.
Επίσης την ίδια ημέρα θα ανακοινώσει και τα ονόματα για τους 5 ή 6 Εντεταλμένους Συμβούλους και τις αρμοδιότητες που θα τους παραχωρηθούν.
Μέχρι τότε κρατά ερμητικά κλειστό το στόμα όταν τον ρωτούν και συνεχίζει τις τελευταίες επαφές με τα στελέχη της παράταξής του για τις επιλογές που θα κάνει σύμφωνα με τα όσα έχει στο μυαλό του, τις μέχρι τώρα εμπειρίες από την λειτουργία του Δήμου και τις προτεραιότητες που έχει βάλει μέχρι το τέλος της πενταετίας.
Μία από τις προτεραιότητες πάντως που φαίνεται ότι έχει ως βασική είναι και η καθημερινότητα του δημότη και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ώστε να δίνονται γρήγορα και αποτελεσματικές λύσεις.
Το δύσκολο βέβαια, όπως ο ίδιος εκμυστηρεύεται σε συνεργάτες του, είναι ότι τα περισσότερα των αιτημάτων απαιτούν χρήματα για την υλοποίησή τους και ο Δήμος όπως και κάθε Δήμος δεν έχει αυτή την περίοδο την δυνατότητα πλήρως να ανταποκριθεί, αφού ως γνωστόν οι προϋπολογισμοί και ενισχύσεις των Δήμων από την κεντρική διοίκηση έχουν περικοπεί κατά 60%.
Το σίγουρο είναι ότι ο μέχρι τώρα Αντιδήμαρχος Κώστας Αντωνόπουλος θα συνεχίσει από άλλη θέση και πόστο προωθώντας θεσμικά θέματα του Δήμου. Είναι κάτι που το έκανε σε μεγάλο βαθμό και μέχρι τώρα αλλά αυτό τον κρατούσε πολλές φορές μακριά από τις ανάγκες που απαιτούσε η αρμοδιότητα του αντιδημάρχου για την καθημερινότητα.
Πάντως ο Δήμαρχος φαίνεται αποφασισμένος να προχωρήσει σε αρκετές αλλαγές γενικότερα στη κορυφή της “δημοτικής πυραμίδας” δίνοντας νέα ώθηση σε τομείς που αυτός εκτιμά ότι ο Δήμος δεν αποδίδει όσο θα ήθελε.
Στο πλαίσιο αυτό ίσως υπάρξουν και άλλες αλλαγές σε διάφορα πόστα της δημοτικής αρχής ώστε να δοθεί νέα δυναμική στη γενικότερη λειτουργία της.
Οι υπόλοιπες αλλαγές που θα γίνουν θα αποφασισθούν στην ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβούλιου που θα συγκαλέσει την Κυριακή 5 Μαρτίου ο πρώτος σε σταυρούς σύμβουλος της πλειοψηφίας που είναι ο Ανδρέας Ευσταθίου.
Στο συμβούλιο αυτό θα εκλεγεί το Προεδρείο του Δημοτικού Συμβουλίου δηλαδή ο Πρόεδρος (από την πλειοψηφία), ο Αντιπρόεδρος (από την μείζονα αντιπολίτευση) και ο Γραμματέας (από την έλασσον αντιπολίτευση) καθώς και τα μέλη των δύο Επιτροπών, της Οικονομικής και της Ποιότητας Ζωής.
Μέσα στο Μάρτιο θα γίνουν και οι αλλαγές στα τρία Νομικά Πρόσωπα του Δήμου,
- Νομικό Πρόσωπο Δημοσίου Δικαίου
- Δημοτική Κοινωφελής Επιχείρηση Δωρίδας  (βοήθεια στο σπίτι)
και
- Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο.
Στο τελευταίο η Διοίκηση έχει ορισθεί πριν λίγες βδομάδες με Πρόεδρο τον ίδιο τον Δήμαρχο και μάλλον θα παραμείνει ως έχει. 
 "DORIDA new
τον Δήμαρχο και μάλλον θα παραμείνει ως έχει. 
Αναρτήθηκε από "DORIDA new

"DORIDA new


25.2.17

AΠΟΚΡΙΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΛΙΔΩΡΙΚΙ


AΠΟΚΡΙΑΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΟ ΛΙΔΩΡΙΚΙ


στο Λιδωρίκι
Σάββατο 25 Φεβρουαρίου 2017, 
ώρα 20.00
πλατεία «Βαθειά» 
 Γαϊτανάκι,     Κρασί,
Λιδωρικιώτικες πίτες,   Βραστό,
   γύρω από τη φωτιά
Καθαρά Δευτέρα πρωί
Πλατεία «Αλωνάκι »
Φασολάδα, Σαρακοστιανά, Κρασί, Χορός

Πολιτιστικός Σύλλογος Λιδωρικίου
 "DORIDA news"
www.lidoriki.com 

24.2.17

TA ΚΟΥΛΟΥΜΑ ΜΕΧΡΙ ΤΟΥΣ ΣΤΥΛΟΥΣ ΤΟΥ ΟΛΥΜΠΙΟΥ ΔΙΟΣ


http://mikros-romios.gr/koulouma/

Γλέντι στους στύλους του Ολυμπίου Διός.
Γλέντι στους στύλους του Ολυμπίου Διός.
του Ελευθερίου Γ. Σκιαδά
Για τους νεότερους Έλληνες τα παραδοσιακά «Κούλουμα» περικλείονται στην τριλογία «ταραμάς, κρεμμύδι, ρετσίνα». Αυτά ίσχυαν από τα χρόνια του Όθωνα ακόμη, όταν τις ομηρικές αποκριάτικες ευωχίες διαδέχονταν το χταπόδι, το στρείδι, το μύδι και το βρεγμένο κουκί. Τα τελευταία απομεινάρια του εθίμου ζούμε στις ημέρες μας, βλέποντας τις εικόνες που εξελίσσονται στην Αγορά της οδού Αθηνάς από τα ξημερώματα κάθε Καθαράς Δευτέρας. Όταν η Αγορά βρισκόταν ακόμη στην περιοχή των Αέρηδων, εκεί που συμβάλλουν οι οδοί Αιόλου και Αδριανού, με τις χαμηλές και ετοιμόρροπες στέγες των «οψοπωλείων», δηλαδή των καταστημάτων τροφίμων, κυρίως των ψαράδικων επικρατούσε η ίδια εικόνα. Στους στενούς λασπώδεις διαδρόμους ενός πολυδαίδαλου λαβύρινθου τριγυρνούσαν οι νοικοκυραίοι για να ψωνίσουν τα σαρακοστιανά τους, κυρίως τα θαλασσινά που μοίραζαν απλόχερα τη μυρωδιά τους σε ολόκληρη την περιοχή. Ήταν το σύνθημα για να περάσει η σκυτάλη στους αρτοπώλες, με τις αφράτες και μαλακές λαγάνες τους, αλλά και τις πίτες που παρασκεύαζαν ειδικά για την Καθαρά Δευτέρα. «Είχεν τόση ζωή η Αγορά, ώστε ενόμιζε τις ότι όλος ο κόσμος της πόλεως ευρίσκετο εκεί», έγραφε εντυπωσιασμένος ο Βλάσης Γαβριηλίδης πριν από 120 χρόνια, σχολιάζοντας ταυτόχρονα τις ακριβές τιμές.
Κούλουμα στον λόφο του Φιλοπάππου.
Κούλουμα στον λόφο του Φιλοπάππου.
Τα Κούλουμα
Πολλές οι συζητήσεις και οι επιστημονικές ερμηνείες για την προέλευση της λέξης «Κούλουμα». Στο ερώτημα δεν απάντησαν, κατά καιρούς, μόνον οι ειδικοί, οι δάσκαλοι και οι ιερομόναχοι. Απάντησαν κάποτε και οι λουκουμαδοποιοί! Υποστηρίζοντας την προέλευση από το ακκουμουλείτσιο, το κούμουλο αναγραμματισμένα, πρόβαλαν την παραγωγή της από σλαβικές, αλβανικές, αραβικές, αιγυπτιακές, ινδοκινέζικες αλλά και πολυνησιακές λέξεις. Ωστόσο, οι Έλληνες συνέχισαν να γιορτάζουν τα Κούλουμα και την έλευση της άνοιξης έχοντας στον νου τους τον εξαγνισμό μετά τον αποκριάτικο κορεσμό. Και οι Αθηναίοι να συνδυάζουν τα Κούλουμα με τις «κολούμνες», τους στύλους του Ναού του Ολυμπίου Διός, όπου συναθροίζονταν βρίσκοντας μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για δημόσια διασκέδαση. Γενική έξοδος και διημέρευση στις «Κολώνες».
«Η πόλις άδειασε και το μεσημέρι δεν υπήρχαν εις τα σπίτια της πρωτευούσης ειμή μόνον οι άρρωστοι και οι σακατεμένοι», έγραφε στα τέλη της δεκαετίας του 1930 ο Ν. Γιοκαρίνης. Από το πρωί της Καθαροδευτέρας οι λόφοι του Αρδηττού και του Σταδίου –ακόμη στην περιοχή του Σταδίου έσπερναν γρασίδι και στην περιοχή των Στυλών αλώνιζαν– καταλαμβάνονταν από κόσμο. Άδειαζαν οι γειτονιές. Οι πανηγυριστές, συν γυναιξί και τέκνοις, ξεκινούσαν περπατώντας για να φτάσουν στις Κολώνες. Αντίκριζαν ακόμη τους δύο ανεμόμυλους που στέκονταν υπερήφανοι• ο ένας, ο «Μύλος του Γεωργάκη Αργυρίου» στου Μετς και ο άλλος, ο «Μύλος του Χιώτη» στον λόφο πίσω από τον σημερινό Άγιο Παντελεήμονα.

Κούλουμα, σκίτσο του 1911.
Κούλουμα, σκίτσο του 1911.
Οι «στραγαλατζήδες»
Απλωμένοι τριγύρω οι «στραγαλατζήδες», κρατώντας μασούρια παστέλια, ζαχαρωμένους κοκορίκους, λουκούμια και μελένιο χαλβά που τον έκοβαν με ένα μικρό σκεπαρνάκι. Και τι δεν έβρισκε την Καθαρά Δευτέρα κανείς στην περιοχή των Στυλών του Ολυμπίου Διός: κρητικά πορτοκάλια, χουρμάδες, φουντούκια, φιστίκια, ταραμάδες, ελιές, διάφορα θαλασσινά, αχινούς, στρείδια, κρεμμύδια, σκόρδα, καρύδια, σύκα, χαϊμαλιά, σουτζούκια, σταφίδες, κυδωνόπαστα, κουλούρια, χαλβάδες διάφορούς. Ξακουστός ο ταχίν χαλβάς. Εκεί πωλούνταν και το περίφημο νερό «από του παπά το αμπέλι», όπως φώναζαν όλοι οι νερουλάδες, χωρίς κανείς να μας εξηγήσει ποιο ήταν αυτό το περίφημο αμπέλι που παρήγαγε γάργαρο νερό. Επίσης, πραγματική πλημμύρα από τσότρες (:φλασκιά) με σώσμα και παγούρια με κοκκινέλι. Πάντως, οι περισσότεροι πήγαιναν να διασκεδάσουν εφοδιασμένοι με τις προμήθειες που είχαν κάνει από την Παλιά Αγορά στους Αέρηδες.
Άποψη του Ναού του Ολυμπίου Διός 1875.
Άποψη του Ναού του Ολυμπίου Διός 1875.
Στο χώμα, στο γρασίδι ή στον βράχο στρωνόταν η βελέντζα. Στη μέση τα καλάθια. Ελάχιστα μαχαιροπίρουνα, με τα δάχτυλα να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους για να ξεπλυθούν στο τέλος με την τσότρα. Οι παρέες δίπλα-δίπλα. Οι συνομιλίες ζωηρές και τα αστεία ανάλογα με το πνεύμα της εποχής. Κάθε πενήντα μέτρα και ένας γάιδαρος φορτωμένος με σύκα ξερά ή κάποιο ξεχαρβαλωμένο δίτροχο με πορτοκάλια και λεμόνια. Παραδίπλα μια πλάστιγγα, είδος επαγγελματικής ζυγαριάς, περίμενε τους επισκέπτες της. Βρακάδες, φουστανελοφόροι και λαϊκοί τύποι από κάθε γωνιά της χώρας ανέβαιναν να ζυγιστούν δίνοντας μια δεκάρα και εισπράττοντας τα πειράγματα των μικρών γαυριάδων που καιροφυλακτούσαν για να πειράξουν τον κόσμο. Παρέες με ασίκηδες χόρευαν τσάμικο, αλλά και παρέες με γαλατάδες από το Λοιδωρίκι απολάμβαναν τα εδέσματά τους τραγουδώντας δυνατά παραδοσιακούς σκοπούς. Σε άλλη γωνιά της περιοχής οι φραγκοραφτάδες της Αγίας Ειρήνης, της οδού Αιόλου, ξετρέλαιναν τα κορίτσια με τις φυσαρμόνικες και τα ερωτικά τους τραγούδια.
Διασκεδάζοντας πίνοντας ρετσίνα.
Διασκεδάζοντας πίνοντας ρετσίνα.
Κύριο χαρακτηριστικό των ομάδων που σχηματίζονταν ήταν ο τόπος καταγωγής τους. Μακεδόνες, Γορτύνιοι, Καλαβρυτινοί, Ρουμελιώτες, νησιώτες κ.λπ. Την καταγωγή τους μαρτυρούσαν τα τραγούδια τους. Όπως το κλέφτικο των Λοιδωρικιωτών: «Ένας αητός καθότανε / στον ήλιο και λιαζότανε». Ή ο ύμνος των Μεσσήνιων «Αν πας στην Καλαμάτα / κ’ ερθείς με το καλό / φέρε μου ένα μαντήλι / να ‘ναι μεταξωτό», αλλά και το νοσταλγικό των Πηλιορειτών: «Τρία παιδιά Βολιώτικα / μας πήραν την Αννούλα». Από τις αρχές του 20ού αιώνα το σκηνικό πλούτιζαν ακόμη περισσότερο οι χάρτινοι αετοί που πλημμύριζαν τον ουρανό πάνω από τους λόφους της Πνύκας, του Φιλοπάππου και του Αρείου Πάγου. Ο Ι. Κονδυλάκης σημείωνε πως από τότε ήταν η μεγαλύτερη χαρά των παιδιών και πως η ανύψωσή τους ήταν η πρώτη πάλη του μικρού ανθρώπου προς τη φύση και έδινε στα παιδιά τη χαρά της νίκης σ’ αυτόν τον αγώνα.
Φουστανελλάδες έξω απο το Ηρώδειο.
Φουστανελλάδες έξω απο το Ηρώδειο.
Το γλέντι έφτανε στο κατακόρυφο το απόγευμα. Πολλοί μεθυσμένοι. Άλλοι έπαιρναν τον ύπνο τους ξαπλωμένοι στα χόρτα χωρίς να ενοχλούνται από τη φασαρία γύρω. Όπως έγραψε κάποτε ο Στ. Στεφάνου, ο οποίος και άφησε πίσω του τις καλύτερες περιγραφές για τα Κούλουμα, μερικοί ήταν πεσμένοι μπρούμυτα θυμίζοντας νεκρούς μάχης. Τους είχε ξαπλώσει το ρετσινάτο. Γέροι Πλακιώτες τριγύριζαν, πέρα δώθε, με τα κοντοβράκια τους και οι υπηρέτριες ξέδιναν τρέχοντας απ’ εδώ και απ’ εκεί με τους στρατιώτες. Παντού φωνές και τραγούδια. Νταούλια, γκάιντες, πίπιζες. Τα ίχνη από τα φαγοπότια διατηρούνταν επί ημέρες στους Στύλους του Ολυμπίου Διός. Χιλιάδες φλούδες από πορτοκάλια, μυριάδες όστρακα θαλασσινών και παλιόχαρτα.
Τα Κούλουμα τέλειωναν με τη δύση του ήλιου. Και ο Δημήτρης Γιαννουκάκης έσπευδε να γράψει τον επίλογο: «Πέρασε πια το Καρναβάλι / και ήρθε η Σαρακοστή / κι’ ησύχασαν μικροί μεγάλοι / που είχαν εκτροχιαστεί». Φρόντιζε δε να δίνει και τις κατάλληλες οδηγίες: «Έτσι λοιπόν μακριά από τρέλες / δεν επιτρέπονται φιλιά / παρά μονάχα σε κοπέλες / που ‘χουν στο μάγουλο …εληά!».

Χαρταετός, σκίτσο του Κ. Δημητριάδη.
Χαρταετός, σκίτσο του Κ. Δημητριάδη.
 Πίσω στα παλιά 

EN AΘΗΝΑΙΣ ..ΚΑΙ ΟΙ ΓΕΡΟΙ ΣΤΗ ΒΕΡΑΝΤΑ

Εν Αθήναις...και οι γέροι στην βεράντα

Στις αρχές τα σπίτια της Αθήνας είχαν πλάκες τσιμέντινες στα πατώματα....
Διάφορα χρώματα αλλά και με σχέδια....δεν εννοώ φυσικά τις κάμαρες που νοίκιαζες στις αυλές των θαυμάτων...αυτές είχαν τσιμέντο....μόνο του σπιτινοικοκύρη το σπίτι που είχε παραπάνω δωμάτια είχε πλάκες...
Με τα χρόνια το μωσαϊκό έκανε εμφάνιση αρχίζοντας από τις πρώτες πολυκατοικίες...
έγινε μόδα και άρχισαν να ξηλώνονται οι πλάκες στις μονοκατοικίες από τον μωσαϊκατζή....
Πήγαινες επίσκεψη και το πρώτο που σου έδειχναν ήταν τα μωσαϊκά....
Στα παρτάκια που πήγαινες φρόντιζες να βάζεις παπούτσια που δεν γλιστράνε
για να μη ξεφτιλιστείς χορεύοντας με την αιθέρια ύπαρξη....να μην σαβουριαστείς δηλαδή και γελάνε και οι γέροι στην βεράντα...που διακριτικά
φυλάγανε Θερμοπύλες!
Τα περνούσαν οι νοικοκυρές με γυαλιστικό για να λάμπουν...
Ήταν όμως καθαρά και δεν σκόνταφτες όπως παλιά στις πλάκες που με τον καιρό
άρχιζαν να εξέχουν.
Στα προξενιά που γινόντουσαν η προξενήτρα εξηγούσε τα της προικός....
"....και το σπίτι που παίρνει η κοπέλα ...έχει και μωσαϊκά...."
Και όμως γυρίζοντας πίσω σε εκείνα τα χρόνια θα μείνω στα τσιμεντένια πλακάκια με τα σχέδια....τα γύψινα στην οροφή....τις ανθοστήλες....
τις εταζέρες....τα χωμάτινα πιάτα τοίχου με την Ακρόπολη....
το ΚΑΛΗΜΕΡΑ που κρέμαγες την πετσέτα....

"Τα πιο ωραία λαϊκά
σε σπίτια με μωσαϊκά
τα είχαμε χορέψει
γαλάζιο γύψο η οροφή
και τα τακούνια μου καρφί
κι από την πρώτη την στροφή,
το στόμα εγώ το 'χα λατρέψει."

ΕΔΩ  ΛΙΔΟΡΙΚΙ.ΔΩ  ΛΙΔΟΡΙΚΙ 

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΒΟΤΑΝΑ " ΑΓΡΙΑΑ


ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑ ΒΟΤΑΝΑ : “ ΑΓΡΙΑΔΑ “

 

    ΤΟ   ΦΑΡΜΑΚΕΙΟ  ΤΗΣ  ΦΥΣΗΣ
image
Η λατινική ονομασία του βοτάνου Αγριάδα είναι Agropyron repens L. (Αγρόπυρο το έρπον). Ανήκει στην οικογένεια των Αγροστωδών. Είναι γνωστό με τα ονόματα άγλωσσο, αούστας, άγριο έρη, αγρόπυρον, άργαστη κ.α. 
Βότανο Αγριάδα
Η Αγριάδα φυτρώνει σε καλλιεργημένα και ακαλλιέργητα εδάφη, σε κήπους και αναχώματα. Το συναντούμε σε υψόμετρο μέχρι τα 2000 μέτρα.
Η Αγριαδα είναι πολυετές αυτοφυούμενο χόρτο, με πολύ μακριές περιπλεκόμμενες ρίζες. Τα φύλλα του είναι στενά, ταινιοειδή και γλαυκοπράσινα. Φτάνει σε ύψος από 10 έως 50 εκατοστά. Υπάρχουν διάφορα είδη, ανάλογα με τις περιοχές που το συναντούμε. Το επίμηκες και το σχοινοειδές απαντώνται σε αμμώδη παραθαλάσσια μέρη. Το παράκτιον που φυτρώνει σε παραθαλάσσια μέρη έως την ορεινή ζώνη και το διάμεσο που βρίσκεται στην κατώτερη ζώνη. Είναι ζιζάνιο πολύ ενοχλητικό για τους αγρότες και τους κηπουρούς αλλά χρήσιμο για την κτηνοτροφία. Επίσης είναι χρήσιμο γιατί στηρίζει αμμώδη εδάφη.
Τις ίδιες ιδιότητες έχει και η Άγρωστις ή Άργωστη των αρχαίων Ελλήνων, η οποία υπάγεται στο γένος Κυνόδους και είναι πολύ κοινή στην Ελλάδα και άλλες χώρες της Μεσογείου με την ονομασία Αγριάδα (Κύνοδον δάκτυλον).
Για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιούνται τα φύλλα και κυρίως η ρίζα της Αγριάδας. Το ρίζωμα το συλλέγουμε την άνοιξη ή στις αρχές του Φθινοπώρου. Το πλένουμε και το ξηραίνουμε στη σκιά. Το βότανο σε στεγνό μέρος διατηρείται για τρία χρόνια περίπου.
Ιστορία
Οι θεραπευτικές ιδιότητες της αγριάδας ήταν γνωστές από την εποχή του Διοσκουρίδη, τον πρώτο αιώνα μ.Χ.
Δραστικές ουσίες
Η αγριάδα περιέχει μία βλεννώδη ουσία, την τριτισίνη (φρουκτοζάνη) σε ποσοστό 8%, ινοσιτόλη 3%, μανιτόλη, σταθερό έλαιο, βιταμίνες Α και Β, γλυκοσίδιο βανιλλίνης, σαπωνίνη, φυτική κόλλα, σιλικούχο κάλιο, σίδηρο, μικρή ποσότητα πτητικού ελαίου (κυρίως αποτελούμενο από αγροπυρίνη η οποία έχει αποδειχθεί ότι διαθέτει αντιβιοτικές ιδιότητες ευρέως φάσματος).
Ιδιότητες και ενδείξεις
Είναι από τα πιο χρήσιμα φαρμακευτικά φυτά και συμπεριλαμβάνεται σε πολλούς συνδυασμούς για τη θεραπεία του προστάτη. Είναι μαλακτικό χωρίς παρενέργειες, αυξάνει την διούρηση, διευκολύνοντας τη λειτουργία των νεφρών, καθαρίζει τον οργανισμό από τις τοξίνες και κατεβάζει τη χοληστερίνη του αίματος. Βοηθά στους κολικούς του συκωτιού, πέτρες στη χολή, στη χρυσή και την κυτταρίτιδα. Δρα ως αντισηπτικό και αντιφλεγμονώδες σε ουρικές λοιμώξεις, όπως κυστίτιδα, ουριθρίτιδα, προστατίτιδα, στον ρευματισμό και τις ασθένειες του δέρματος. Είναι ωφέλιμο για νεφρόλιθους και ψαμμίαση (άμμο στα νεφρά). Είναι χρήσιμη σε προβλήματα νυκτερινής ακράτειας. Σε προβλήματα υπέρτασης βοηθά σημαντικά μόνη της η σε συνδυασμό με φύλλα ελιάς ή κλωνάρια Οξιού. Για προβλήματα κυστίτιδας, ουριθρίτιδας και προστατίτιδας μπορεί να συνδυασθεί άριστα με Αρκτοστάφυλο ή Αχιλλέα. Χάρη στην τριτισσίνη που περιέχει (ουσία που έχει παρόμοια δράση με την ινσουλίνη) χρησιμοποιείται ως βοηθητικό στην ασθένεια του διαβήτη. Γάλλοι βοτανολόγοι χρησιμοποιούν τα φύλλα για τη διέγερση του συκωτιού και της χολής.
Δοσολογία
Παρασκευάζεται ως αφέψημα. Ρίχνουμε δύο κουταλιές του τσαγιού κομμένο ρίζωμα σε ένα φλιτζάνι νερό και το σιγοβράζουμε για 10 λεπτά. Σουρώνουμε και πίνουμε τρεις φορές την ημέρα.
*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα.
ΠΗΓΗ Δίανθος
WWW/LIDORIKI.COM 

TA ΥΨΟΜΕΤΡΑ ΤΩΝ ΧΩΡΙΩΝ ΜΑΣ




Τα παλιότερα χρόνια , οι περισσότεροι δρόμοι της Επαρχίας μας , έκλειναν απ' τα χιόνια , και πολλά χωριά μας έμεναν αποκλεισμένα γιά καιρό , με όλες τις..συνέπειες , τώρα , δόξα τω Θεώ , δεν αντιμετωπίζουμε τέτοια προβλήματα , σπάνια , πολύ σπάνια , διακόπτεται η επικοινωνία με τα χωριά μας , ας δούμε όμως το υψόμετρο των χωριών μας :
Άβορος 750 , Άγιοι Πάντες 50 , Αλποχώρι 900 , Αμυγδαλιά 640 , Αρτοτίνα 1210 , Βραίλα 590 , Γλυφάδα 10 ( Δαφνοχώρι 900 ) , Δάφνος 1050 , Διακόπι 620 , Διχώρι 1150 , Δροσάτο 420 ( Παλαιόχανο 200 ) , Δωρικό 700 , Ελαία 350 , Ερατεινή 15 , Ευπάλιο 100 , Ζοριάνο 800 , Κάλλιο 400 ( Κλήμα 740 , Τριβίδι 750 ) , Καλλιθέα 700 ( Άγιος Νικόλαος-Ντουβιά 10 ) , Κάμπος 610 ( Παλαιόμυλος 650 ) , Καρούτες 1040 , Καστράκι 200 , Κερασιά 1340 , Κλήμα Ευπαλίου 300 , Κόκκινος 650 , Κονιάκος 850 , Κουπάκι 850 , Κριάτσι 1200 , Κροκύλειο 840 , Λευκαδίτι 6οο , Λιδορίκι 560 , Μακρινή 750 , Μαλάματα 10 , Μαλανδρίνο 600 , Μανάγουλη 10 , Μαραθιάς 10 , Μηλιά 680 , Μοναστηράκι 10 , Παλαιοξάρι 690 , Πάνορμος 80 , Πενταγιοί 950 , Πεντάπολη 450 ( Αιγίτιο 920 , Λεύκα 328 , Σκαλούλα 600 , Παλαιόκαστρο 450 ) , Περιβόλι 600 , Περιθεώτισσα 720 , Ποτιδάνεια 810 , Πύργος 510 , Σεργούλα 340 ( Πραλία Σεργούλας 10 ) , Στύλια 840 , Συκιά 780 , Σώταινα 700 , Τείχιο 65ο ( Βαρνάκοβα 750 ) , Τολοφώνα 90 , Τριζόνια 10 , Τρίκορφο 400 , Τρίστενο 940 , Φιλοθέη 560 , Ψηλό Χωριό 1200 .
Διαλέξτε πιό..υψόμετρο σας ..ταιριάζει και..τρέξτε , όλα όμως τα χωριά μας είναι , ομολογουμένως , πανέμορφα...
wwwl.lidoriki.com